Nội dung chính
120 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi tại Hải Phòng đã đặt ra câu hỏi liệu đây chỉ là vi phạm hành chính hay một tội phạm hình sự nghiêm trọng.
Bối cảnh và quy mô vụ việc
Theo lời luật sư Lê Thị Thúy Nga (MKLaw, Đà Nẵng), khi chưa có kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra, việc tiếp cận vụ việc cần thận trọng. Tuy nhiên, nếu các tình tiết được xác minh đúng, số lượng >120 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả và cách thức thu gom, tập kết, bảo quản trái quy định cho thấy đây không phải là sai phạm ngẫu nhiên.
Chuỗi hành vi vi phạm có tổ chức
Thịt lợn được thu gom từ nhiều địa phương, sau đó tập trung tại một kho, bảo quản không đạt tiêu chuẩn và chờ đưa vào chế biến thực phẩm đóng hộp. Các khâu này liên kết chặt chẽ, tạo thành một chuỗi hành vi nhằm đưa thực phẩm không an toàn ra thị trường – một mô hình vi phạm có tính chất tổ chức.
Khung pháp lý và các điều khoản liên quan
Điều 317 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa 2025)
Điều 317 quy định tội vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm. Người sản xuất, chế biến, cung cấp hoặc bán thực phẩm biết rõ không an toàn, sử dụng nguyên liệu từ động vật mắc bệnh, dù chưa gây ngộ độc, vẫn có thể bị truy cứu hình sự.
Khung hình phạt rất nghiêm: tù từ 7 năm đến 15 năm, trong trường hợp phạm tội có tổ chức, giá trị thực phẩm lớn hoặc nguy cơ gây hại nghiêm trọng, mức án tối đa có thể lên tới 20 năm. Ngoài tù, còn có phạt tiền, cấm hành nghề hoặc đình chỉ hoạt động doanh nghiệp.
Nếu hành vi được thực hiện dưới danh nghĩa doanh nghiệp, pháp nhân thương mại cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, với các biện pháp xử phạt tài chính nặng nề và khả năng đình chỉ hoạt động lâu dài.
Nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng
Rủi ro không chỉ xuất hiện khi có trường hợp ngộ độc cấp tính. Theo bác sĩ Trần Thiện Nhân (VIOLA – Đà Nẵng), thực phẩm ôi thiu, nhiễm mầm bệnh có thể gây tổn thương niêm mạc tiêu hóa, suy giảm chức năng gan, dạ dày và tăng nguy cơ bệnh mạn tính như ung thư đường tiêu hoá. Thực phẩm đóng hộp, khó nhận biết bằng cảm quan, thường trở thành “sát thủ thầm lặng”.
Trong vụ việc, khoảng 2 tấn thịt nhiễm bệnh đã được chế biến thành sản phẩm. Nếu các sản phẩm này đã hoặc sẽ lưu thông, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng là rất lớn.
Kết luận và hướng xử lý
Luật sư Nga nhấn mạnh: vụ việc tại Hải Phòng là một phép thử cho quyết tâm bảo vệ sức khỏe cộng đồng bằng công cụ pháp lý nghiêm minh. Điều quan trọng là làm rõ vai trò và trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức liên quan, từ đó áp dụng đúng khung hình phạt để ngăn ngừa các hành vi lợi nhuận bất chính trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.
Hiện vụ việc đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, xác minh. Khi có kết luận chính thức, Báo Kinh tế & Đô thị sẽ cập nhật chi tiết.
