Nội dung chính
Chính quyền tỉnh Bắc Ninh đã kích hoạt một Tổ công tác chuyên trách, thể hiện quyết tâm cao độ nhằm tháo gỡ các nút thắt phức tạp đang kìm hãm tiến độ Nhà máy Nhiệt điện An Khánh – Bắc Giang.
Động thái này của UBND tỉnh Bắc Ninh cho thấy sự can thiệp hành chính cấp cao nhằm giải quyết dứt điểm các vướng mắc kéo dài, đảm bảo mục tiêu đưa dự án điện trọng điểm này vào vận hành thương mại theo kế hoạch điều chỉnh. Việc thành lập một cơ chế đặc biệt như thế này là cần thiết khi các vướng mắc liên quan đến hạ tầng, pháp lý và tài chính đang cản trở quá trình triển khai.
Cơ cấu Tổ công tác Liên ngành: Bộ máy Chuyên trách Giải quyết Vướng mắc
Để tối ưu hóa quy trình xử lý, Tổ công tác đã được cấu trúc với sự tham gia của các lãnh đạo chủ chốt và đại diện chuyên môn từ nhiều sở, ban, ngành liên quan. Cụ thể:
- Tổ trưởng: Ông Phạm Văn Thịnh, Phó Chủ tịch UBND Tỉnh, người đứng đầu chịu trách nhiệm điều phối chung và đưa ra quyết định cuối cùng.
- Tổ phó: Gồm hai thành viên là bà Vũ Thị Phương Thảo (Phó Giám đốc Sở Tài chính) và ông Bùi Quang Huy (Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường).
- Thành viên cốt lõi: Gồm 7 đại diện từ các đơn vị có thẩm quyền trực tiếp: Công an Tỉnh, Thanh tra Tỉnh, Sở Công Thương, Sở Xây dựng, Thuế Tỉnh, Sở Tư pháp và UBND xã Cẩm Lý – đơn vị quản lý trực tiếp địa bàn.
Ngoài ra, một Tổ giúp việc 8 thành viên, do ông Lê Văn Đông (Phó Trưởng phòng Kinh tế đối ngoại, Sở Tài chính) làm Tổ trưởng, được thiết lập để hỗ trợ thu thập dữ liệu và tham mưu kỹ thuật. Điều đáng chú ý là toàn bộ thành viên đều làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, và tổ chức này sẽ tự giải thể ngay sau khi dự án đi vào hoạt động ổn định, tạo sự tập trung nguồn lực tối đa cho mục tiêu ngắn hạn.
Nhiệm vụ Trọng tâm của Tổ công tác
Trách nhiệm chính của Tổ công tác tập trung vào việc rà soát và hành động quyết liệt để đẩy nhanh dự án. Các nhiệm vụ được giao bao gồm:
- Đánh giá toàn diện các rào cản về quản lý ngành và địa phương đang ảnh hưởng đến tiến độ.
- Cập nhật liên tục tình hình triển khai thực tế của Dự án An Khánh.
- Hỗ trợ giải quyết các khó khăn tức thời hoặc đề xuất giải pháp cấp trên đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.
Bối cảnh và Những Trăn trở Kỹ thuật – Tài chính của Dự án
Dự án Nhà máy Nhiệt điện An Khánh – Bắc Giang là một công trình công nghiệp nhóm A, cấp I, với tổng mức đầu tư lên tới hơn 23.601 tỷ đồng, công suất thiết kế 650 MW, sử dụng công nghệ đốt than, thông số hơi nước dưới tới hạn. Dự án được đầu tư theo hình thức IPP (Independent Power Producer), hoàn toàn dựa vào vốn tư nhân và vốn vay thương mại.
Rào cản Tiến độ và Vấn đề Pháp lý Đất đai
Theo ghi nhận (dựa trên Thanh tra Chính phủ), dự án đang đối diện với tình trạng chậm tiến độ nghiêm trọng, chủ yếu do hai nguyên nhân cốt lõi:
- Vướng mắc Giải phóng Mặt bằng (GPMB): Cụ thể, 20 hạng mục thuộc Hợp đồng EPC chưa thể triển khai do vướng mắc đền bù GPMB, đặc biệt là các hạng mục phụ trợ quan trọng như bãi thải xỉ và hành lang băng tải (diện tích khoảng 47,9 ha).
- Sắp xếp Nguồn vốn: Nhà đầu tư gặp khó khăn trong việc huy động và sắp xếp nguồn vốn theo đúng tiến độ cam kết.
Phân tích chuyên sâu từ kết luận thanh tra còn chỉ ra các vấn đề nền tảng, nghiêm trọng về pháp lý:
- Việc UBND tỉnh Bắc Giang thành lập Cụm công nghiệp Vũ Xá nhằm thu hồi đất cho dự án bị xác định là vi phạm Luật Đất đai 2013, vì dự án này không thuộc đối tượng được giao đất phát triển kinh tế – xã hội theo cơ chế này.
- Các hạng mục quan trọng như khu nhà máy chính, kho cảng và bãi thải xỉ (tổng cộng gần 62 ha) bị quy hoạch nằm trong hành lang bảo vệ đê điều, vi phạm nghiêm trọng quy định xây dựng.
- Chủ đầu tư đã có hành vi lấn chiếm đất và xây dựng sai quy hoạch đối với phần diện tích ngoài phạm vi được giao.
Nghi vấn về Năng lực Chủ đầu tư và Cơ quan Quản lý
Một yếu tố làm trầm trọng thêm tình hình là năng lực ban đầu của Chủ đầu tư, Công ty CP Nhiệt điện An Khánh – Bắc Giang. Theo đánh giá, công ty này chưa có đủ kinh nghiệm vận hành nhà máy nhiệt điện và năng lực tài chính cần thiết khi được giao làm chủ đầu tư IPP. Điều này trái ngược với ý kiến chuyên môn cảnh báo rằng việc nâng công suất từ 100MW lên 650MW mà không có cơ sở vững chắc về tài chính là rủi ro lớn. Việc Bộ Công Thương tham mưu phê duyệt nâng quy mô bất chấp cảnh báo là một điểm đáng lưu ý trong quản lý dự án năng lượng quốc gia.
Tầm nhìn: Từ Rắc rối đến Vận hành Thương mại
Mục tiêu điều chỉnh thời gian hoàn thành và phát điện thương mại đến tháng 12/2025 (gia hạn từ kế hoạch ban đầu năm 2023) đòi hỏi Tổ công tác phải giải quyết đồng bộ cả vấn đề pháp lý đất đai, thủ tục bồi thường và đảm bảo dòng vốn vay thương mại. Việc thiếu vốn tự có không đáp ứng tiêu chuẩn vay bảo lãnh Chính phủ theo Luật Quản lý nợ công càng khiến bài toán vốn trở nên nan giải.
Sự can thiệp bằng Tổ công tác này không chỉ là giải quyết thủ tục hành chính đơn thuần, mà còn là quá trình tái thẩm định và điều chỉnh các cơ chế quản lý, đặc biệt là liên quan đến đất đai và quy hoạch hạ tầng kỹ thuật nhạy cảm. Đây là cơ hội để Bắc Ninh và các cơ quan liên quan thiết lập lại quy trình giám sát chặt chẽ hơn cho các dự án IPP quy mô lớn trong tương lai.
Liệu cơ chế kiêm nhiệm này có đủ sức mạnh để giải quyết dứt điểm các sai phạm quy hoạch đã tồn tại trong nhiều năm, hay chỉ là giải pháp tạm thời để đưa dự án về đích đúng hạn? Kinh nghiệm từ việc xử lý các dự án hạ tầng lớn tương tự cho thấy sự kiên định trong việc áp dụng pháp luật là yếu tố then chốt. Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi sát sao các động thái tiếp theo của Tổ công tác này.
