Nội dung chính
Sự chậm trễ trong việc tìm ra giải pháp kỹ thuật triệt để cho các điểm sạt lở nghiêm trọng đang đe dọa trực tiếp đến thời hạn hoàn thành toàn bộ dự án cao tốc La Sơn – Hòa Liên.
Dự án Cao tốc Bắc – Nam phía Đông, đoạn La Sơn (Thừa Thiên Huế) – Hòa Liên (Đà Nẵng), đang phải đối mặt với thách thức kép: vừa phải đẩy nhanh tiến độ mở rộng tuyến đường lên 4 làn xe, vừa phải giải quyết dứt điểm hậu quả của thiên tai gây sạt lở từ cuối năm 2025. Cả hai mục tiêu này hiện đều đang trật bánh so với kế hoạch ban đầu, đòi hỏi sự can thiệp quyết liệt hơn từ các cơ quan quản lý chuyên môn.
Phân tích Giai đoạn Thách thức của Dự án La Sơn – Hòa Liên
Dự án trọng điểm này có tổng chiều dài xấp xỉ 65 km, nối liền Cam Lộ – La Sơn và kết thúc tại nút giao Hòa Liên. Với mức đầu tư vượt 3.010 tỷ đồng, mục tiêu là nâng cấp từ đường hai làn xe tiêu chuẩn lên quy mô bốn làn xe hoàn chỉnh. Đáng chú ý, Gói thầu XL01, chiếm phần lớn giá trị với hơn 2.700 tỷ đồng và được thực hiện bởi liên danh 7 nhà thầu uy tín (bao gồm Tổng công ty CP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam, Tổng công ty Thành An…), ban đầu dự kiến hoàn thành vào tháng 01/2026, sau đó được gia hạn đến cuối tháng 03/2026.
Cú sốc Sạt lở và Bài toán Kỹ thuật chưa có lời giải
Tháng 10/2025, chuỗi mưa lớn kéo dài đã gây ra 21 điểm sạt lở dọc tuyến. Điểm nóng nhất là tại Km50+700 (thuộc địa phận Đà Nẵng), nơi một phần kết cấu mặt đường và tường chắn taluy âm đã bị cuốn trôi xuống sông, biểu thị sự bất ổn nghiêm trọng của nền đất khu vực này.
Chỉ một tháng sau sự cố, Bộ Xây dựng đã vào cuộc kiểm tra và Chủ đầu tư – Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh – đã nhanh chóng đưa ra đề xuất kỹ thuật táo bạo:
- Loại bỏ toàn bộ nền đường tại khu vực trượt.
- Thay thế bằng công trình cầu cạn bao gồm 4 nhịp Super-T, tổng chiều dài khoảng 176m và rộng 22m (gồm hai liên kết độc lập).
Phương án này đã được Lãnh đạo Bộ Xây dựng đồng thuận tại hiện trường, giao Ban QLDA nghiên cứu chi tiết. Tuy nhiên, theo góc nhìn của chuyên gia hạ tầng, sự chậm trễ trong khâu phê duyệt phương án thiết kế chi tiết là điểm nghẽn lớn nhất. Đã 4 tháng trôi qua kể từ đề xuất ban đầu, giải pháp kỹ thuật cuối cùng vẫn đang trong quá trình chờ đợi.
Thực trạng Thi công và Ảnh hưởng đến Lưu thông
Trong bối cảnh giải pháp triệt để chưa được phê duyệt, các biện pháp tình thế đang được triển khai. Tại hiện trường Km50+700, các đơn vị thi công đã phải đóng cọc cừ Larsen IV để gia cố ổn định tức thời, đồng thời xây dựng đường tạm bằng bê tông xi măng để duy trì lưu thông hai chiều.
Hệ lụy về Quy định Giao thông và Tiến độ Dự án
Sự chậm trễ trong việc khắc phục sạt lở và hoàn thiện mở rộng khiến tuyến cao tốc La Sơn – Hòa Liên vẫn phải áp dụng các biện pháp hạn chế giao thông nghiêm ngặt:
- Cấm tuyệt đối các loại xe thô sơ, mô tô, xe máy.
- Cấm xe khách trên 9 chỗ và xe tải trọng trên 5 tấn.
- Các phương tiện được phép lưu thông chỉ được phép hoạt động từ 5h đến 16h hàng ngày, với tốc độ tối đa không vượt quá 50 km/h.
Kế hoạch ban đầu là dỡ bỏ các hạn chế này vào 31/03/2026. Tuy nhiên, thực tế thi công đã phủ nhận điều này.
Dữ liệu Tiến độ Gói thầu XL01 và Dự báo Mới
Theo báo cáo mới nhất từ Chủ đầu tư, tiến độ thực hiện Gói thầu XL01 đang có độ trễ đáng kể:
- Giá trị thực hiện lũy kế đạt khoảng 2.038 tỷ đồng trên tổng giá trị hợp đồng 2.544 tỷ đồng.
- Tỷ lệ hoàn thành thực tế chỉ đạt khoảng 84,77%, chậm hơn **6,65%** so với kế hoạch đề ra.
Dựa trên những phức tạp về địa chất và khối lượng công việc xử lý tại khu vực sạt lở (ước tính kéo dài 6-7 tháng), Ban QLDA dự báo thời điểm hoàn thành toàn bộ Dự án có thể phải lùi lại đến **cuối năm 2026**.
Định hướng Xử lý Từ Bộ Xây dựng
Trong chuyến kiểm tra hiện trường gần đây, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn đã nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương hoàn thiện phương án xử lý sạt lở, trình Bộ để tránh ảnh hưởng domino đến công tác nghiệm thu toàn tuyến. Lãnh đạo Bộ đã gợi mở hai hướng đi chiến lược, phản ánh sự linh hoạt trong quản lý dự án hạ tầng lớn:
- Phương án 1 (Tích hợp): Điều chỉnh, bổ sung các hạng mục xử lý sạt lở vào dự án hiện hữu, nếu thủ tục pháp lý được hoàn thiện kịp thời.
- Phương án 2 (Tách bạch): Tách riêng hạng mục cầu cạn và xử lý nền đất yếu thành một dự án bổ sung riêng biệt, tạo cơ sở pháp lý để triển khai ngay.
Điểm nhấn quan trọng nhất mà Thứ trưởng đưa ra là cần áp dụng cơ chế nghiệm thu cuốn chiếu. Những phần nào đủ điều kiện kỹ thuật và pháp lý phải được đưa vào khai thác ngay lập tức, không chờ đợi các hạng mục phát sinh làm tắc nghẽn toàn bộ tuyến cao tốc. Đây là bài học kinh nghiệm quý báu về tối ưu hóa chuỗi giá trị trong xây dựng hạ tầng quy mô lớn.
Sự phối hợp nhịp nhàng giữa kỹ thuật (cầu cạn), pháp lý (phê duyệt bổ sung) và quản lý dự án (nghiệm thu cuốn chiếu) sẽ quyết định tốc độ về đích của tuyến cao tốc huyết mạch này. Theo kinh nghiệm của các chuyên gia, việc chậm trễ giải quyết điểm xung yếu (sạt lở) kéo dài có thể làm tăng chi phí quản lý và khấu hao tài sản trong thời gian dự án treo.
Bạn đánh giá thế nào về đề xuất nghiệm thu cuốn chiếu này? Liệu đây có phải là chìa khóa để giảm thiểu thiệt hại kinh tế do sự cố kỹ thuật gây ra không? Hãy chia sẻ quan điểm chuyên môn của bạn dưới phần bình luận!
