Nội dung chính
Chủ động thích ứng và nâng cao năng lực dự báo chính sách là yêu cầu then chốt để Việt Nam vượt qua những biến động khó lường của kinh tế toàn cầu trong giai đoạn 2026-2030 đầy thách thức.
Tại phiên họp ngày 9/4, Quốc hội đã tập trung thảo luận về các báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2025, tình hình đầu năm 2026 và định hướng chiến lược cho giai đoạn 5 năm tiếp theo.
Tăng trưởng thực chất và thách thức cơ cấu
Dù GDP năm 2025 đạt mức ấn tượng 8,02%, vượt xa mục tiêu đề ra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính (UBKT&TC) vẫn chỉ ra những nút thắt cần tháo gỡ. Chất lượng tăng trưởng hiện nay vẫn phụ thuộc nhiều vào yếu tố đầu vào như vốn, lao động và khu vực FDI, trong khi năng lực nội tại của doanh nghiệp trong nước và công nghiệp hỗ trợ chưa đủ mạnh.
Việc già hóa dân số cùng các áp lực về môi trường không còn là vấn đề ngắn hạn mà đã trở thành bài toán cơ cấu. Để giải quyết, đòi hỏi Chính phủ cần chuyển đổi từ tư duy “ứng phó” sang “chủ động thích ứng”, đặt trọng tâm vào việc hoàn thiện thể chế và cải cách thủ tục hành chính thực chất.
Điều hành chính sách trong bối cảnh toàn cầu bất định
Bước sang năm 2026, những rủi ro từ xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng và biến động thuế quan từ các nền kinh tế lớn như Hoa Kỳ đang gây sức ép lên tỷ giá, lạm phát và lãi suất trong nước. UBKT&TC kiến nghị:
- Theo dõi sát sao thị trường năng lượng và chính sách thuế quốc tế để kịp thời xây dựng các kịch bản điều hành phù hợp.
- Đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư ra nước ngoài.
- Tăng cường an ninh mạng, xử lý triệt để các hành vi lừa đảo và siết chặt quản lý an toàn thực phẩm, y tế tư nhân.
Kỷ luật ngân sách: Chìa khóa cho sự ổn định vĩ mô
Trong báo cáo kiểm toán quyết toán ngân sách năm 2024, Kiểm toán Nhà nước đã ghi nhận những nỗ lực trong điều hành chính sách tài khóa. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại tình trạng lập và quyết toán ngân sách chưa sát thực tế tại một số địa phương, bộ ngành. Các khoản chi cho giáo dục, văn hóa và bảo vệ môi trường từ nguồn ngân sách Trung ương vẫn đạt tỷ lệ thấp so với dự toán.
UBKT&TC nhấn mạnh yêu cầu: “Kiên định nguyên tắc tăng trưởng thực chất, giữ vững ổn định vĩ mô và gắn tăng trưởng với tiến bộ, công bằng xã hội”. Chính phủ cần làm rõ trách nhiệm, xử lý triệt để các vi phạm kéo dài và thực hiện nghiêm kỷ luật tài chính để tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn 2026-2030.
Với những thách thức gay gắt phía trước, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cấp ngành và một tư duy đột phá chính là lời giải để Việt Nam củng cố khả năng chống chịu của nền kinh tế.
