Nội dung chính
Israel, một quốc gia nhập khẩu gần như 100% nhu cầu gạo, đang mở ra cơ hội lớn cho các nhà xuất khẩu gạo Việt Nam nhờ hiệp định thương mại VIFTA.
Tổng quan nhu cầu gạo tại Israel
Israel sở hữu diện tích nông nghiệp hạn chế và nguồn nước khan hiếm, khiến khả năng tự sản xuất lúa gạo gần như không tồn tại. Theo dữ liệu của FAO và các báo cáo thương mại quốc tế, tổng lượng gạo tiêu thụ hàng năm của Israel ước tính khoảng 250.000 tấn, tương đương 25 kg/người/năm cho hơn 10 triệu dân cư.
Thị trường này tiêu thụ đa dạng các loại gạo, trong đó Jasmine và Japonica chiếm phần lớn, đồng thời có nhu cầu tăng cao về gạo không chứa gluten, gạo hữu cơ và các dòng gạo chuyên biệt như gạo lứt.
Những đối thủ hiện tại của Việt Nam
Hiện nay, các nhà cung cấp lớn cho Israel bao gồm Australia, Thái Lan, Ấn Độ và Mỹ. Australia và Thái Lan chiếm thị phần lớn nhờ hệ thống logistics ổn định; Ấn Độ nổi bật với gạo Basmati phù hợp với khẩu vị Trung Đông.
Việt Nam đã có mặt trong nhóm các nhà cung cấp, nhưng thị phần chỉ dao động từ 2,2 % đến 3 % tổng nhập khẩu gạo của Israel – một con số khiêm tốn nhưng đầy tiềm năng.
VIFTA – Động lực thay đổi cục diện
Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam‑Israel (VIFTA) có hiệu lực từ ngày 17/11/2024, hứa hứa xóa bỏ thuế quan cho khoảng 66 % các mặt hàng trong năm đầu và nâng lên tới 93 % trong các năm tiếp theo. Điều này giảm đáng kể chi phí nhập khẩu và tạo môi trường pháp lý minh bạch cho việc xuất khẩu gạo.
VIFTA còn quy định rõ ràng về quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn vệ sinh‑kiểm dịch và yêu cầu chứng nhận Kosher – những yếu tố quan trọng để đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường Israel.
Các cơ hội cụ thể cho gạo Việt Nam
- Gạo hạt dài thơm nhẹ (Jasmine, ST24, ST25): phù hợp với sở thích của người tiêu dùng Israel.
- Gạo hữu cơ và không gluten: đáp ứng xu hướng sức khỏe đang tăng mạnh.
- Gạo tiện lợi (gạo đã sẵn sàng chế biến, gạo lứt đóng gói): thu hút người tiêu dùng bận rộn và người ăn chay.
Thách thức cần vượt qua
Thị trường Israel yêu cầu chứng nhận an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và đôi khi cả chứng nhận Kosher. Khoảng cách địa lý, chi phí vận chuyển cao và cạnh tranh mạnh từ các nhà cung cấp truyền thống cũng là những rào cản đáng lưu ý.
Chiến lược đề xuất cho doanh nghiệp Việt Nam
- Đầu tư vào chứng nhận chất lượng: Kosher, hữu cơ, không gluten và hệ thống truy xuất nguồn gốc.
- Tối ưu chuỗi logistics: hợp tác với các đối tác vận tải có kinh nghiệm trong khu vực Trung Đông để giảm chi phí và thời gian giao hàng.
- Xây dựng mối quan hệ lâu dài với nhà nhập khẩu và nhà phân phối tại Israel: tham gia các hội chợ thương mại, tổ chức chuyến thăm doanh nghiệp.
- Đẩy mạnh quảng bá thương hiệu gạo Việt: kể câu chuyện “từ đồng ruộng miền Bắc tới bàn ăn Israel” qua các kênh truyền thông và truyền thông xã hội.
Nhìn chung, Israel không phải là thị trường có khối lượng nhập khẩu lớn, nhưng lại là nơi lý tưởng để Việt Nam phát triển các dòng gạo cao cấp, tạo giá trị gia tăng và xây dựng thương hiệu mạnh trong khu vực Trung Đông.
Doanh nghiệp cần tập trung vào tiêu chuẩn kỹ thuật, chứng nhận chất lượng và quan hệ đối tác bền vững để khai thác tối đa tiềm năng này.
