Nội dung chính
Bối cảnh lịch sử và xu hướng đầu tư
Trong hơn hai thập kỷ trước, Venezuela hầu như không nhận được sự quan tâm từ các nhà đầu tư phương Tây, thay vào đó các dự án chủ yếu được tài trợ bởi Trung Quốc, Nga và một số nước khác.
Dòng vốn FDI giảm mạnh
Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới, mức đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Venezuela đạt đỉnh vào năm 1997 với 6,2 tỷ USD, nhưng sau các cải cách kinh tế vào cuối những năm 1990, con số này đã sụt giảm còn khoảng 1,4 tỷ USD vào năm 2024.
Những khó khăn về hạ tầng, giảm giá dầu và môi trường kinh doanh không ổn định đã khiến nhiều nhà đầu tư ngần ngại. Luật đầu tư mới năm 2014 cũng thu hẹp quyền lợi của FDI so với thời kỳ trước.
Những tập đoàn đa quốc gia còn lại
Mặc dù một số công ty lớn như General Motors, Exxon Mobil hay Delta Airlines đã rút khỏi thị trường, nhưng một số thương hiệu quốc tế như Coca‑Cola FEMSA, Nestlé, Kraft, Procter & Gamble, Chevron và BBVA vẫn duy trì hoạt động tại Venezuela.
Lloyds Bank ước tính hiện có khoảng 150 doanh nghiệp đa quốc gia còn hoạt động, dù nhiều doanh nghiệp đã giảm quy mô sản xuất hoặc cắt giảm nhân sự.
Sự hiện diện ngày càng tăng của Trung Quốc và các đối tác khác
Trung Quốc hiện là chủ nợ lớn nhất của Venezuela, cung cấp vốn cho các dự án khai thác khoáng sản và cơ sở hạ tầng trong khuôn khổ “Sáng kiến Vành đai và Con đường”. Năm 2025, khoản vay được bảo đảm bằng dầu của Venezuela lên tới 12 tỷ USD.
Ngoài Trung Quốc, Nga, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang tăng cường đầu tư vào lĩnh vực năng lượng và luyện kim.
Chương trình Khu kinh tế đặc biệt (SEZ)
Để thu hút lại FDI, Venezuela thông qua Luật Đặc khu Kinh tế vào tháng 6/2022 và phê duyệt năm khu kinh tế đặc biệt vào năm 2023, bao gồm Paraguaná, La Guaira, La Tortuga, Puerto Cabello và khu quân sự Aragua. Mục tiêu là xây dựng mô hình “hậu dầu mỏ” và tạo ra khung pháp lý hấp dẫn hơn cho nhà đầu tư nước ngoài.
Triển vọng đầu tư trong 5 năm tới
Theo Charles Myers của Signum Global Advisors, trong vòng 5 năm tới Venezuela có thể mở ra khoảng 500‑750 tỷ USD cơ hội đầu tư, không chỉ trong lĩnh vực dầu khí mà còn ở xây dựng và du lịch. Các doanh nhân Mỹ và các quan chức tài chính dự kiến sẽ thăm Caracas vào tháng 3 để thảo luận các dự án tiềm năng.
Trong khi đó, các nhà đầu tư Trung Quốc vẫn đang đánh giá lại rủi ro chính trị và các thỏa thuận pháp lý liên quan đến các dự án năng lượng và viễn thông đã triển khai.
Phiên An (tổng hợp)
