Nội dung chính
Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên ‘đồng nghiệp số’, nơi con người và AI hợp tác để tạo ra giá trị kinh doanh đột phá.
Thế giới mới của các đồng nghiệp số
Tại tầng 12 một tòa nhà văn phòng ở trung tâm Sài Gòn, 24‑tuổi Hà Lữ Minh Anh đang làm việc với một giao diện chat AI bên trái và bản kế hoạch chiến lược khách hàng bên phải. Cô không đưa ra lệnh cho máy, mà đang đàm thoại cùng nó – một hình ảnh minh họa rõ nét cho xu hướng “digital colleagues” đang nở rộ tại các startup công nghệ Việt Nam.
Từ lo sợ thay thế sang làm chủ công nghệ
Theo báo cáo VietnamWorks inTECH 2024‑2025, 60% nhân sự IT truyền thống bị sa thải trong năm 2023 nhưng nhu cầu tuyển dụng vị trí liên quan AI tăng 10‑50% so với mức trung bình. Giá trị thực không nằm ở tốc độ viết code, mà ở khả năng tư duy kết hợp AI để đưa ra quyết định kinh doanh nhanh hơn.
Ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch VINASA, nhấn mạnh rằng chúng ta đã chuyển từ “năm của thí nghiệm” sang “năm của giá trị kinh doanh thực tiễn”. Các AI Agents tự chủ đang tái định nghĩa vai trò quản lý, tự động hoá quy trình và tăng năng suất.
Microsoft công bố rằng việc triển khai AI Agents tại Neurons AI giúp tăng tốc độ giải quyết hỗ trợ khách hàng 11,5% và nâng doanh thu trên mỗi nhân viên 9,4%.
Tiếng Việt – Lợi thế ngôn ngữ độc đáo
Trong cuộc đua AI khu vực, Việt Nam sở hữu “gen kép” ngôn ngữ: chữ cái Latin giúp tiếp cận nhanh các mô hình LLM (GPT, Llama, Claude) trong khi 70% từ vựng mang nguồn gốc Hán‑Việt cung cấp nền tảng tư duy Đông‑Á sâu sắc. Nhờ đó chi phí token hoá dữ liệu giảm, thời gian fine‑tuning ngắn hơn đáng kể so với các nước sử dụng ký tự tượng hình.
Nhờ “mã gen” này, các chuyên viên tại Neurons AI trở thành “người phiên dịch văn hoá” cho thuật toán, dạy AI cách suy luận logic kiểu Mỹ đồng thời ứng xử tinh tế theo chuẩn mực Á‑Đông. Các tập đoàn công nghệ toàn cầu đã bắt đầu xem Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ mà còn là trung tâm fine‑tuning AI cho khu vực.
Human‑in‑the‑Loop: Đảm bảo trách nhiệm và độ tin cậy
Theo báo cáo Itviec, dù 73% doanh nghiệp đã áp dụng AI, chỉ 5,4% hoàn toàn tin tưởng vào kết quả mà không có sự kiểm tra của con người. Rủi ro về độ chính xác và đạo đức vẫn còn.
Tại Neurons AI, Minh Anh và đồng nghiệp không chỉ là người vận hành mà còn là “giám sát viên đạo đức”, đảm bảo các “đồng nghiệp số” không tạo ra nội dung sai lệch, phân biệt hay vi phạm bảo mật.
Chiến lược đào tạo: Từ học nghề tới làm chủ AI
Việt Nam đang triển khai mô hình hợp tác “3 Nhà” (Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp). Ví dụ, Viettel AI Fresher Program cung cấp 160 giờ đào tạo thực chiến, kết hợp thuật toán, quản lý dữ liệu và văn hoá doanh nghiệp. Tương tự, VinAI Residency tập trung vào 1% tài năng hàng năm để nghiên cứu cấp cao.
Những chương trình này rút ngắn khoảng cách giữa giảng đường và thực tiễn, tạo ra lực lượng lao động sẵn sàng cộng tác với AI ngay khi ra trường – một lợi thế không có ở Indonesia hay Singapore.
Kết luận
AI không thay thế con người; nó “siêu hoá” con người. Khi nhân lực Việt Nam kết hợp khả năng ngôn ngữ đặc thù và tư duy đa chiều, họ không chỉ bán sức lao động mà còn bán khả năng khai thác sức mạnh tính toán của máy móc. Cánh cửa tương lai đã mở – và chìa khóa là tiếng Việt cùng tinh thần đổi mới.
Bạn đã sẵn sàng trở thành một “đồng nghiệp số”? Hãy theo dõi chúng tôi để nhận thêm các case study, hướng dẫn thực tiễn và cơ hội đào tạo AI tại Việt Nam.
