Nội dung chính
Đề xuất táo bạo từ Kyiv về việc chia sẻ kinh nghiệm chiến thuật chống UAV sát mục tiêu của Iran đang tạo ra một điểm ngoặt ngoại giao quan trọng tại Trung Đông, đòi hỏi sự can thiệp từ Moscow.
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông sau các cuộc tập kích trả đũa bằng UAV và tên lửa (nhắm vào Dubai, Israel, và căn cứ Mỹ tại Iraq, Bahrain, Kuwait, Qatar), Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đưa ra một điều kiện ngoại giao gây chú ý lớn. Ông đề xuất sẵn sàng điều động đội ngũ chuyên gia phòng không ưu tú nhất của mình sang Trung Đông để hỗ trợ các quốc gia này đánh chặn các máy bay không người lái (UAV) tương tự Shahed của Iran, đổi lại là một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng với Nga.
Chiến Tranh UAV: Kinh Nghiệm Sống Còn Của Ukraine
Điểm cốt lõi trong đề xuất của Zelensky là kinh nghiệm thực chiến mà Ukraine tích lũy được trong cuộc xung đột với Nga. Kể từ khi chiến sự nổ ra, Kyiv đã phải đối mặt với hàng loạt cuộc tấn công sử dụng UAV giá rẻ nhưng hiệu quả của Iran, đặc biệt là dòng Shahed mà Nga tự gọi là Geran-2. Đây chính là cơ sở thẩm quyền (Authority) để Ukraine tự tin đề nghị hợp tác kỹ thuật.
- Đồng nhất Công nghệ: UAV Geran-2 của Nga là phiên bản nội địa hóa từ Shahed của Iran, tạo ra sự tương đồng chiến thuật cao trong việc đánh chặn.
- Thống kê Tấn công: Theo The Guardian (dữ liệu đến 02/03), hơn 1.000 UAV, chủ yếu là Shahed-136, đã nhắm vào mục tiêu Mỹ và đồng minh vùng Vịnh. UAE báo cáo đã bắn hạ 645/689 UAV, cho thấy mức độ quá tải hệ thống phòng thủ hiện tại.
Đặc Điểm Kỹ Thuật UAV và Thách Thức Phòng Thủ
UAV Shahed-136, với kích thước dài 3,5m và sải cánh 2,5m, đại diện cho mối đe dọa chi phí thấp, dễ chế tạo, tạo ra sự bất đối xứng lớn so với tên lửa đạn đạo truyền thống. Dù tốc độ tương đối chậm và mang đầu đạn chỉ khoảng 50kg, sức mạnh thực sự của chúng nằm ở khả năng gây ra áp lực tâm lý và làm hao mòn hệ thống phòng không đối phương.
Điều Kiện Ngoại Giao: Sử Dụng Ảnh Hưởng Với Moscow
Đề xuất của Tổng thống Zelensky không chỉ là viện trợ kỹ thuật mà còn là một động thái chính trị tinh vi. Ông nhận định rằng nhiều quốc gia Trung Đông có mối quan hệ ngoại giao tốt với Điện Kremlin. Do đó, việc thuyết phục Moscow chấp thuận lệnh ngừng bắn tạm thời là cánh cửa duy nhất để Kyiv có thể chia sẻ công nghệ phòng thủ quan trọng này.
“Họ [các nhà lãnh đạo Trung Đông] có thể đề nghị phía Nga thực thi một lệnh ngừng bắn kéo dài một tháng,” ông Zelensky phát biểu trên Bloomberg (02/03). Đây là một sự đảo ngược đáng chú ý, khi Ukraine thường xuyên yêu cầu ngừng bắn vô điều kiện, trong khi Nga luôn bác bỏ, cho rằng bất kỳ khoảng dừng nào cũng chỉ là cơ hội để Kyiv tái trang bị.
Sự Phối Hợp và Mở Lời Hợp Tác
Dù trước đó, ông Zelensky xác nhận chưa nhận được yêu cầu trực tiếp nào từ châu Âu hay Trung Đông, ông vẫn khẳng định sự sẵn lòng: “Chúng tôi sẵn sàng chia sẻ thông tin này. Hãy để các đối tác của chúng tôi đến với chúng tôi.” Điều này cho thấy Ukraine đang chủ động sử dụng uy tín chuyên môn của mình (Expertise) như một đòn bẩy trong quan hệ quốc tế, đặc biệt sau khi các tuyên bố tương tự từ Thủ tướng Anh Keir Starmer đã được đưa ra.
Góc nhìn chuyên gia: Động thái này cho thấy cuộc chiến tranh UAV đã vượt ra khỏi biên giới Ukraine để trở thành một vấn đề an ninh toàn cầu. Kyiv đang biến trải nghiệm đau thương của mình thành tài sản chiến lược, buộc các bên liên quan phải xem xét lại các cân bằng quyền lực hiện tại, ngay cả khi điều kiện đặt ra là phải thông qua sự đồng thuận từ Moscow. Liệu các nhà ngoại giao Trung Đông có thể thực sự vận động được lệnh ngừng bắn từ Putin để đổi lấy bí kíp phòng thủ trước UAV – một câu hỏi mở đầy kịch tính trong địa chính trị hiện tại?
