Nội dung chính
Thỏa thuận thương mại EU‑Mỹ gặp bế tắc khi Trump đe dọa Greenland
Thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương, vốn hứa hẹn giảm thuế cho hàng hóa EU‑Mỹ, hiện đang bị treo vì các biện pháp thuế mới và yêu sách lãnh thổ của Tổng thống Donald Trump.
Bối cảnh chính trị và kinh tế
Thỏa thuận được ký vào tháng 7 năm ngoái bởi Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, quy định mức thuế 15% cho hàng nhập khẩu từ EU vào Mỹ và ngược lại không thu thuế lên xuất khẩu Mỹ. Tuy nhiên, vào đầu tháng 1, Trump công bố áp thuế bổ sung 10% – sau này lên tới 25% – lên các quốc gia châu Âu có quân đội hiện diện tại Greenland, đồng thời yêu cầu Đan Mạch nhượng lại đảo này cho Hoa Kỳ.
Động thái này đã làm tăng căng thẳng giữa Washington và Brussels, khiến Nghị viện châu Âu (EU) quyết định hoãn việc phê chuẩn thỏa thuận. Theo Manfred Weber, Chủ tịch Đảng Nhân dân châu Âu (EPP), “căng thẳng leo thang đồng nghĩa với việc Nghị viện sẽ không bỏ phiếu ủng hộ thỏa thuận ở thời điểm hiện tại”.
“Vũ khí hạng nặng” của EU: Công cụ Chống Cưỡng ép
EU đã chuẩn bị một bộ công cụ gọi là “Công cụ Chống Cưỡng ép” (Anti‑Coercion Tool) để đối phó với các biện pháp kinh tế mang tính ép buộc. Bộ công cụ này bao gồm:
- Hạn chế đầu tư vào các công ty thuộc nền kinh tế đối phương.
- Đình chỉ quyền truy cập vào các chương trình mua sắm công của EU.
- Giới hạn quyền sở hữu trí tuệ cho các doanh nghiệp bị xem là gây áp lực.
Việc kích hoạt công cụ này sẽ do Ủy ban châu Âu đề xuất, nhưng cần được đồng ý bởi đa số các quốc gia thành viên. Nhiều nghị sĩ, trong đó có Bernd Lange (S&D, Đức) và Kathleen Van Brempt (S&D), đã kêu gọi EU sử dụng ngay biện pháp này để đáp trả các đòn thuế quan mới.
Phản ứng và quyết định của các nghị sĩ EU
Karin Karlsboro, nghị sĩ Thụy Điển thuộc Renew, cho biết thỏa thuận sẽ không nhận được đủ ủng hộ trong phiên họp sắp tới (21/1). Cô nhấn mạnh EU cần chuẩn bị “đáp trả” nếu Trump tiếp tục dùng thuế quan như “vũ khí hạng nặng”.
Valérie Hayer, lãnh đạo Renew, mô tả các hành động của Trump là “không thể chấp nhận” và kêu gọi chuyển từ phụ thuộc sang răn đe, đồng thời nhấn mạnh rằng công cụ chống cưỡng ép chỉ được kích hoạt trong những trường hợp áp lực kinh tế nghiêm trọng.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa đã cảnh báo Washington rằng các mức thuế mới sẽ bị đáp trả “bằng phản ứng chung” từ phía EU.
Những gì còn lại cho thỏa thuận
Cho tới thời điểm viết bài, EU vẫn chưa quyết định có đóng băng thỏa thuận hay tiếp tục đàm phán. Nếu các biện pháp trả đũa được kích hoạt, mức thuế 0% cho hàng hóa Mỹ sẽ tạm dừng, và các cuộc thương thảo sẽ phải tính đến yếu tố địa chính trị chặt chẽ hơn.
Những diễn biến này được đưa tin bởi Politico, NBC News và The Hill.
Thế Hải – Tác giả
