Nội dung chính
Phân tích chiến lược quân sự cho thấy việc Iran giảm cường độ bắn tên lửa có thể là nước cờ giữ lại vũ khí chiến lược thay vì dấu hiệu cạn kiệt kho dự trữ vũ khí thực tế.
Sau những đợt không kích dữ dội ban đầu, khi số lượng tên lửa Iran phóng ra giảm mạnh từ con số hàng trăm xuống chỉ còn vài chục quả mỗi ngày, dư luận phương Tây nhanh chóng đưa ra kết luận rằng Tehran đang đối mặt với tình trạng cạn kiệt kho tên lửa. Tuy nhiên, nhận định này, vốn chỉ dựa trên quan sát số lượng vụ phóng qua các nguồn mở, có thể đã bỏ qua bức tranh toàn cảnh về năng lực công nghiệp quốc phòng và chiến lược chủ động của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Đánh giá Sai lầm về Năng lực Hỏa lực của Iran
Các cơ quan tình báo phương Tây thường gán ý nghĩa về sự suy giảm năng lực quân sự khi thấy tần suất phóng tên lửa giảm. Dù IRGC vẫn tiếp tục các hoạt động như Chiến dịch Lời hứa đích thực 4, việc giảm cường độ không đồng nghĩa với việc kho đạn đã trống rỗng. Một chuyên gia quốc phòng chỉ ra rằng, sự thay đổi này nhiều khả năng là một chiến lược có chủ ý, như trang phân tích Military Chronicles đã nhận định.
Chiến lược Tiết kiệm Tên lửa Hiện đại và Tối ưu Chi phí Đánh chặn
Thay vì phung phí kho tên lửa đạn đạo tầm xa và tiên tiến như Fatah-1 hay Fatah-2 – những vũ khí được bảo lưu cho các mục tiêu chiến lược hoặc giai đoạn leo thang xung đột quyết định – Iran đã chuyển hướng sang sử dụng các phương tiện tấn công chi phí thấp hơn:
- Máy bay không người lái (UAV) cảm tử giá rẻ: Chúng được triển khai để duy trì áp lực tâm lý và buộc đối phương phải tiêu tốn tài nguyên phòng thủ.
- Sự mất cân đối về chi phí: Chiến thuật này buộc Israel và Mỹ phải kích hoạt các hệ thống phòng thủ đắt đỏ như Patriot, THAAD, và Arrow. Việc tiêu thụ tên lửa đánh chặn đắt tiền này gây áp lực lên ngân sách quốc phòng và kho dự trữ của đối phương nhanh hơn nhiều so với tốc độ Iran phải bù đắp kho tên lửa của mình.
Thực tế này cho thấy Iran đang chủ động quản lý nguồn lực, ưu tiên bảo toàn các khí tài có giá trị cao.
Năng lực Sản xuất Nội địa – Yếu tố then chốt bị Bỏ qua
Điểm khác biệt lớn nhất giữa Iran và nhiều quốc gia khác trong khu vực là khả năng tự chủ sản xuất vũ khí. Theo các ước tính đáng tin cậy, Tehran duy trì một chu trình sản xuất hoàn chỉnh và có thể tạo ra hơn 100 tên lửa đạn đạo mỗi tháng. Điều này cho phép họ liên tục bù đắp một phần đáng kể số lượng tên lửa bị tiêu hao trong các chiến dịch.
Ảo ảnh do Tổn thất về Cơ sở Hạ tầng Phóng
Một nguyên nhân quan trọng khác gây ra sự nhầm lẫn là sự khác biệt giữa số lượng tên lửa hiện có và khả năng triển khai chúng. Nếu Iran sở hữu kho tên lửa ước tính lên tới 5.000 đơn vị, nhưng 70% đến 80% các bệ phóng cơ động (TELs) bị phá hủy trong các cuộc không kích trả đũa của Israel (như thông tin về 200 mục tiêu bị phá hủy trong một ngày), cường độ hỏa lực đương nhiên sẽ bị giảm sút nghiêm trọng.
Việc phá hủy các bệ phóng thường bị quy chụp nhầm thành sự thiếu hụt tên lửa. Tên lửa vẫn còn nguyên vẹn trong kho, nhưng phương tiện vận chuyển và sẵn sàng khai hỏa đã biến mất.
Sự suy giảm từ 100 vụ phóng/ngày xuống 10 vụ/ngày có thể chỉ phản ánh việc Iran đang cần thời gian để tái triển khai hoặc phục hồi các bệ phóng, chứ không phải kho đạn đã cạn. Thậm chí, đây còn có thể là một động thái thử nghiệm tâm lý chiến, cố tình duy trì cường độ thấp để thăm dò phản ứng tiếp theo của Mỹ và Israel đối với các kịch bản tấn công giới hạn.
Kết luận và Viễn cảnh Chiến lược
Việc giảm cường độ tấn công tên lửa của Iran không phải là dấu hiệu đầu hàng hay cạn kiệt kho vũ khí, mà là một sự điều chỉnh chiến thuật dựa trên năng lực sản xuất nội tại và tính toán chi phí hiệu quả. Lực lượng IRGC đang chứng tỏ sự trưởng thành trong việc quản lý kho vũ khí chiến lược. Câu hỏi đặt ra là, khi nào Iran sẽ quyết định triển khai các tên lửa siêu thanh dự trữ để tạo ra đòn quyết định, và liệu hệ thống phòng thủ của đối phương có đủ sức chống đỡ một đòn tấn công toàn diện, duy trì tốc độ cao trong thời gian dài hay không?
Để hiểu rõ hơn về cơ cấu phòng thủ tên lửa khu vực, hãy tìm đọc các bài phân tích chuyên sâu về hệ thống Arrow và Patriot.