Nội dung chính
Tình hình rác thải nhựa ở Việt Nam
Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hồ Kiên Trung cho biết, trong những năm gần đây các chương trình phân loại chất thải đã được triển khai rộng rãi. Đến cuối 2024, tỷ lệ chôn lấp rác nhựa giảm xuống còn 62,9%, và dự kiến sẽ còn 53% vào năm 2025, thể hiện xu hướng giảm đáng kể.
Chính sách mở rộng trách nhiệm nhà sản xuất
Kể từ năm 2022, quy định bắt buộc các nhà sản xuất và nhập khẩu nhựa phải thực hiện thu hồi, tái chế và xử lý sản phẩm đã qua sử dụng. Tính đến nay, 184 doanh nghiệp lớn đã tự tổ chức tái chế khoảng 64.000 tấn nhựa, trong khi 315 công ty tham gia đóng góp tài chính cho các dự án tái chế.
Kết quả và các sáng kiến thực tiễn
- Hơn 30 doanh nghiệp lớn tham gia liên minh “Chấm dứt rác thải nhựa”.
- 164 dự án giảm thiểu nhựa và 570 giải pháp đổi mới đã được triển khai trên toàn quốc.
- Từ 1/1/2028, các siêu thị và chợ ở Hà Nội sẽ ngừng sử dụng túi nilon và bao bì nhựa dùng một lần.
Thách thức còn tồn tại
Mặc dù có nhiều thành công, hạ tầng thu gom và phân loại tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM vẫn còn hạn chế. Nhiều thùng rác phân loại bị mất hoặc bị khóa, khiến người dân khó thực hiện việc tách rác đúng cách.
Giải pháp đề xuất cho tương lai
PGS.TS Nguyễn Đình Thọ nhấn mạnh việc áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn và tăng giá túi nilon qua thuế hoặc phí để khuyến khích sử dụng bao bì thân thiện môi trường. Đồng thời, cần thiết kế bao bì có thể tái sử dụng, đồng thời triển khai các chương trình giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng.
Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường đã đưa ra các sáng kiến như “Túi xanh đi chợ”, “Chợ thông minh” và cam kết không dùng túi nilon một lần tại siêu thị từ năm 2028.
Với việc tính toán đầy đủ nguyên vật liệu, xác định lượng nhựa nhập khẩu và tỉ lệ tái chế, Việt Nam có thể xây dựng nền tảng dữ liệu mạnh mẽ cho các quyết sách môi trường trong Kế hoạch hành động quốc gia đến 2035.
