Nội dung chính
Thực trạng bạt núi, lấn chiếm lòng hồ Hòa Bình tại Phú Thọ phơi bày lỗ hổng nghiêm trọng trong công tác quản lý đất đai và bảo vệ tài nguyên du lịch cấp quốc gia.
Vấn đề bảo vệ cảnh quan tại các khu vực có tiềm năng du lịch lớn luôn là bài toán nan giải, và Khu du lịch Quốc gia Hồ Hòa Bình, thuộc địa phận xã Đà Bắc, tỉnh Phú Thọ, đang là một minh chứng rõ nét cho sự bất cập này. Các hành vi tự ý san gạt, đổ đất lấn chiếm lòng hồ diễn ra công khai, bất chấp sự phản ánh từ người dân và sự vào cuộc của báo chí, cho thấy sự đùn đẩy trách nhiệm hoặc sự buông lỏng quản lý từ chính quyền địa phương.
Thực trạng Lấn Chiếm Lòng Hồ: Từ Phản Ánh Đến Bằng Chứng Hữu Hình
Người dân xóm Mơ, xã Đà Bắc, đã nhiều lần lên tiếng về việc các cá nhân và cơ sở kinh doanh ngang nhiên sử dụng máy móc hạng nặng để xây kè đá và đổ hàng nghìn mét khối đất, làm thu hẹp diện tích mặt nước hồ Hòa Bình. Điều đáng nói là những hoạt động này diễn ra rầm rộ nhưng dường như không bị ngăn chặn kịp thời.
Trường hợp San lấp Đất Lấn Hồ: Cam Kết Rồi Bỏ Qua
Một trong những điểm nóng là thửa đất của ông Phạm Duy Quang (SN 1983). Sau khi báo chí phản ánh vào tháng 12/2025, cơ quan chức năng xã Đà Bắc đã vào cuộc. Ông Quang sau đó thừa nhận vi phạm và cam kết tự tháo dỡ kè, hoàn trả hiện trạng trong vòng hai tuần (cuối tháng 1/2026). Tuy nhiên, theo ghi nhận thực tế vào cuối tháng 2/2026:
- Kè đá và đất lấn chiếm không những không được di dời mà còn được hoàn thiện, trồng cỏ và cây lâu năm nhằm mục đích hợp thức hóa sự tồn tại của nó.
- Chủ đất còn có dấu hiệu ngụy tạo bằng cách di dời các bụi tre, cây lớn sát mép nước để che giấu ranh giới đất lấn chiếm.
Thẩm quyền xác định ranh giới thuộc về UBND xã Đà Bắc, nhưng đến thời điểm ghi nhận, xã vẫn chưa đưa ra kết luận chính thức về biện pháp xử lý.
Vi phạm Tiếp diễn: Khu Homestay và Đất Rừng Bị Chuyển Đổi Trái Phép
Sự việc không dừng lại ở một cá nhân. Khu vực lân cận, thuộc sở hữu của cơ sở lưu trú do ông Lưu Anh Tú (SN 1982) làm chủ, còn có những vi phạm nghiêm trọng hơn, bao gồm cả việc bạt núi và san gạt đất rừng.
UBND xã Đà Bắc sau đó đã xác định ông Tú đã tự ý chuyển đổi 997,5m² đất rừng sang đất phi nông nghiệp (bao gồm 633,2m² làm đường bê tông và 364,3m² sàn bê tông) mà chưa được phê duyệt. Mặc dù ngày 23/01/2026, xã đã ra quyết định xử phạt hành chính 5 triệu đồng và yêu cầu khôi phục hiện trạng trong 10 ngày, nhưng thực tế cho thấy:
Thực tế Xử lý: Sân thể thao xây dựng trên đất rừng bị chuyển đổi trái phép vẫn tồn tại, thậm chí còn được đưa vào khai thác, bao gồm việc tổ chức các giải đấu thể thao như Pickleball (được xác nhận qua việc đặt lịch dịch vụ lưu trú).
Điểm Yếu E-E-A-T: Sự Thiếu Triệt Để Trong Xử Lý Hành Chính
Theo chỉ đạo gần đây của Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, người đứng đầu cấp xã phải chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để xảy ra vi phạm trên địa bàn. Tuy nhiên, quá trình làm việc với lãnh đạo UBND xã Đà Bắc, cụ thể là ông Đào Đức Kiên (Phó Chủ tịch UBND xã), gặp nhiều trở ngại: lịch hẹn thay đổi, hủy bỏ thường xuyên, và thông tin cung cấp không thỏa đáng.
Những câu hỏi cốt lõi về trách nhiệm giải trình vẫn chưa được trả lời thỏa đáng:
- Lý do không đưa ra kết luận sau khi kiểm tra thực địa là gì?
- Tại sao các vi phạm tái diễn mà biện pháp xử lý không đủ tính răn đe (ví dụ: phạt 5 triệu đồng nhưng công trình vẫn tiếp tục khai thác)?
- Việc quản lý thuế đối với các hoạt động kinh doanh trên phần đất lấn chiếm được thực hiện ra sao?
Việc xử lý hành chính không triệt để, đặc biệt khi vi phạm liên quan đến tài sản công và khu vực được quy hoạch là Khu Du lịch Quốc gia, tạo tiền lệ xấu. Nó báo hiệu rằng các lợi ích kinh tế trước mắt đang được ưu tiên hơn quy hoạch và bảo tồn cảnh quan thiên nhiên chiến lược. Bài học rút ra là cần tăng cường cơ chế giám sát độc lập và áp dụng chế tài đủ mạnh, tránh tình trạng “phạt cho tồn tại” đối với các hành vi xâm phạm tài nguyên thiên nhiên.
Chúng tôi kêu gọi cơ quan cấp cao hơn vào cuộc thanh tra toàn diện quy trình xử lý vi phạm tại xã Đà Bắc. Nếu chính quyền địa phương không thể tự điều chỉnh, liệu cảnh quan Hồ Hòa Bình có nguy cơ bị biến đổi vĩnh viễn, ảnh hưởng đến giá trị du lịch quốc gia? Độc giả nghĩ sao về hiệu quả của các quyết định xử phạt hành chính khi không đi kèm biện pháp cưỡng chế hiệu quả?
