Nội dung chính
Quyết định rút lui của JAPEX khỏi dự án xây dựng cảng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) tại Hải Phòng phơi bày những thách thức khốc liệt trong việc đảm bảo tính khả thi kinh tế cho các dự án cơ sở hạ tầng năng lượng lớn tại Việt Nam.
Vào ngày 2 tháng 3, Japan Petroleum Exploration Co., Ltd (JAPEX) đã chính thức thông báo việc họ sẽ thoái vốn khỏi liên doanh phát triển cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng này thông qua công ty con ITECO JSC. Động thái này đánh dấu một bước ngoặt đáng chú ý trong bối cảnh đầu tư năng lượng quốc tế tại Việt Nam.
Diễn Biến Chính Thức và Lý Do Rút Lui
JAPEX, sau khi tiếp nhận cổ phần từ tháng 10 năm 2022, đã dành thời gian để đánh giá kỹ lưỡng các yếu tố cốt lõi của dự án, bao gồm thiết kế nền móng cơ sở, phát triển khách hàng tiềm năng và chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, công ty Nhật Bản đã đi đến kết luận rằng việc đảm bảo **tính khả thi kinh tế (economic viability)** của dự án là một thách thức quá lớn, dẫn đến quyết định rút lui này.
- Cơ sở hạ tầng dự kiến: Dự án ban đầu được lên kế hoạch xây dựng tại Khu Công nghiệp Nam Đình Vũ (Hải Phòng), bao gồm một cảng LNG có khả năng tiếp nhận và xuất 650.000 tấn LNG mỗi năm và một bể chứa 50.000 mét khối.
- Quy mô Nghiên cứu: Các nghiên cứu tiền khả thi (Feasibility Studies) đã bắt đầu từ đầu năm 2022, cho thấy sự nghiêm túc ban đầu của kế hoạch.
- Hành động tiếp theo: JAPEX sẽ chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại ITECO JSC cho các đối tác kinh doanh hiện hữu của công ty liên kết này.
Sự thận trọng của JAPEX trong việc đánh giá rủi ro kinh tế, thay vì theo đuổi một dự án có tỷ suất lợi nhuận không chắc chắn, là một bài học kinh nghiệm sâu sắc cho các nhà đầu tư năng lượng lớn khác đang tìm kiếm cơ hội tại thị trường mới nổi.
Định Hướng Chiến Lược Mới Của JAPEX Tại Việt Nam
Mặc dù rút khỏi dự án cảng LNG cụ thể này, JAPEX không từ bỏ thị trường Việt Nam. Thay vào đó, công ty đang tái tập trung nguồn lực theo một chiến lược linh hoạt hơn, tận dụng sự hỗ trợ từ các chương trình quốc gia.
Nghiên Cứu Dịch Vụ Năng Lượng Dựa Trên LNG
JAPEX sẽ tiến hành nghiên cứu khả thi về các dịch vụ năng lượng dựa trên LNG cho các khu công nghiệp tại Hải Phòng và các khu vực khác của Việt Nam. Đây là một sự chuyển hướng chiến lược, được hưởng lợi từ việc dự án này đã được chọn tham gia vào chương trình khử carbon của Chính phủ Nhật Bản, do Tổ chức Phát triển Năng lượng và Công nghệ Công nghiệp Mới (NEDO) quản lý. Điều này cho thấy sự ưu tiên của JAPEX đối với các mô hình kinh doanh phù hợp với xu hướng phát triển bền vững và được chính phủ bảo trợ.
Củng Cố Nền Tảng Kinh Doanh Cốt Lõi
Để tăng cường lợi nhuận và xây dựng nền tảng trung và dài hạn, JAPEX cam kết mở rộng mảng Kinh doanh Cơ sở hạ tầng và Tiện ích (Infrastructure and Utility business). Mảng này mang lại cơ cấu doanh thu ít bị ảnh hưởng bởi biến động giá dầu thô—một rủi ro lớn trong lĩnh vực thăm dò và sản xuất (E&P) truyền thống của họ. Trọng tâm cốt lõi vẫn là các hoạt động E&P ở nước ngoài.
Bối Cảnh Thị Trường LNG Việt Nam: Những Dự Án Khác Vẫn Triển Khai
Sự rút lui của JAPEX diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng tái tạo và LNG tại Việt Nam đang sôi động với nhiều dự án lớn khác vẫn đang được triển khai mạnh mẽ, cho thấy sự quan tâm toàn cầu vẫn rất lớn đối với việc chuyển đổi năng lượng của quốc gia này.
Dưới đây là một số đối thủ và dự án cạnh tranh đang đi đúng hướng về mặt đầu tư:
- Dự án LNG Quách Lập (Nghệ An): Một liên danh do SK Innovation (Hàn Quốc) dẫn đầu đã giành được dự án điện khí LNG trị giá 2,3 tỷ USD, một trong những dự án năng lượng đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam tính đến thời điểm đó.
- Dự án Điện khí LNG Quảng Trạch II: Tổng công ty Điện lực Việt Nam (EVN) đã trao hợp đồng EPC cho nhà máy điện (công suất ban đầu) cho dự án này vào tháng 2, khẳng định tiến độ triển khai của nhà nước.
- Dự án LNG Cái Ná: Liên danh Trung Nam – Sideros River đã thắng thầu dự án điện khí LNG Cái Ná với tổng vốn đầu tư 2,2 tỷ USD.
Trong khi các dự án khác được triển khai, việc JAPEX quyết định dừng lại nhấn mạnh rằng, ngay cả khi có sự quan tâm về mặt chính sách, **khâu cuối cùng về mô hình tài chính và dòng tiền vận hành** vẫn là yếu tố sống còn quyết định sự thành bại của các dự án LNG tỷ đô tại khu vực.
Bạn nghĩ rằng các dự án LNG khác tại Việt Nam sẽ học được gì từ kinh nghiệm của JAPEX về việc đánh giá rủi ro thị trường? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn về sự cân bằng giữa nhu cầu năng lượng và tính bền vững tài chính!
