Kế hoạch Cảng Hàng không Măng Đen: Quy mô, Công suất và Lộ trình Triển khai

Tiến độ triển khai Cảng hàng không Măng Đen (Quảng Ngãi) đang nhận được sự quan tâm lớn, dự kiến khai thác 1 triệu hành khách/năm trước 2030, tạo động lực hạ tầng mới.

Phân tích bối cảnh: Sự hợp nhất Kon Tum – Quảng Ngãi và nhu cầu hạ tầng cấp thiết

Sau Nghị quyết hợp nhất hành chính cấp tỉnh (Nghị quyết 202/2025/QH15) giữa Kon Tum và Quảng Ngãi, Quốc lộ 24 đột ngột mang vai trò huyết mạch chiến lược, kết nối hai cực Đông – Tây của tỉnh mới. Thực tế cho thấy, khoảng 58km trên tổng chiều dài 168km của QL24 vẫn duy trì cấp kỹ thuật thấp (Cấp IV-V), nhiều đoạn hẹp, quanh co (như đèo Violắk), không đáp ứng được lưu lượng vận tải gia tăng sau sáp nhập.

Trước thực trạng này, kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Ngãi gửi tới Bộ Xây dựng không chỉ dừng lại ở việc nâng cấp hạ tầng giao thông bộ (QL24 và Cao tốc Quảng Ngãi – Kon Tum) mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển hàng không khu vực thông qua dự án Cảng hàng không Măng Đen.

Trách nhiệm quản lý và Thẩm quyền đầu tư

• Quốc lộ 24: Theo Luật Đường bộ 2024 và Nghị định 165/NĐ-CP, thẩm quyền quản lý, bảo trì Quốc lộ 24 đã được chuyển giao cho địa phương (tỉnh Quảng Ngãi quản lý). Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đề nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi chủ động bố trí vốn ngân sách địa phương hoặc phối hợp Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng nếu gặp khó khăn.
• Cao tốc Quảng Ngãi – Kon Tum (CT.42): Dự án quan trọng quốc gia này có chiều dài khoảng 136km, quy mô 4 làn xe, dự kiến đầu tư trước năm 2030. Thủ tướng Chính phủ đã giao UBND tỉnh Quảng Ngãi làm cơ quan chủ quản (Văn bản 611/TTg-CN ngày 28/05/2025). Đây là dự án được ước tính tổng mức đầu tư lên đến 45.000 tỷ đồng, đòi hỏi cơ chế đặc thù để huy động nguồn lực.

Chi tiết Quy hoạch Sân bay Măng Đen: Kích thước và Công suất Mục tiêu

Liên quan trực tiếp đến việc phát triển năng lực vận tải và du lịch vùng Tây Quảng Ngãi (trước đây là Kon Tum), Cảng hàng không Măng Đen đang được Bộ Xây dựng tích cực thúc đẩy các thủ tục điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không.

Dựa trên nghiên cứu sơ bộ, đây là những thông số kỹ thuật ban đầu được Bộ Xây dựng nhắc đến:

Về mặt địa lý, vị trí này được chọn lọc để tối ưu hóa kết nối liên vùng. Cụ thể, sân bay Măng Đen cách Pleiku 73km (Đông Bắc), cách Phù Cát 105km (Tây Bắc), và cách Chu Lai 93km (Tây Nam). Điều này cho thấy Măng Đen sẽ đóng vai trò trung tâm hàng không mới, giảm tải cho các sân bay lân cận.

Lộ trình Pháp lý và Vai trò của Địa phương

Việc triển khai Cảng hàng không Măng Đen phụ thuộc vào việc hoàn tất các thủ tục pháp lý sau:

1. Phê duyệt Quy hoạch điều chỉnh: Việc bổ sung Cảng hàng không Măng Đen phải nằm trong Quy hoạch hệ thống cảng hàng không được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh.
2. Lập Quy hoạch chi tiết: Sau khi quy hoạch tổng thể được thông qua, UBND tỉnh Quảng Ngãi sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng để lập và phê duyệt Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không.

Với vai trò là cơ quan quản lý dự án, UBND tỉnh Quảng Ngãi được giao nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất cơ chế đặc thù để huy động nguồn lực đầu tư cho cả Cao tốc Quảng Ngãi – Kon Tum (khoảng 45.000 tỷ) và Sân bay Măng Đen. Bộ Xây dựng cam kết phối hợp chặt chẽ trong suốt quá trình triển khai. Đây không chỉ là dự án hạ tầng giao thông mà là đòn bẩy kinh tế – xã hội chiến lược cho khu vực sau hợp nhất.

Góc nhìn Chuyên gia: Tầm quan trọng của sân bay vùng núi

Việc phát triển sân bay cấp 4C tại khu vực đồi núi như Măng Đen (trên diện tích 350 ha) là bước đi táo bạo nhưng cần thiết, đặc biệt khi vùng này đang được định hướng phát triển du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng chất lượng cao. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở việc huy động vốn cho một dự án có quy mô lớn (hàng không dân dụng cấp khu vực) tại địa phương vừa trải qua sáp nhập hành chính, đòi hỏi tính toán kỹ lưỡng về tính khả thi tài chính và cơ chế PPP (Hợp tác Công tư) hiệu quả.

Bạn nhận định thế nào về lộ trình này? Liệu cơ chế đặc thù được đề xuất có đủ sức hấp dẫn nhà đầu tư cho một dự án tầm cỡ như Cảng hàng không Măng Đen?