Nội dung chính
Tâm lý bất ổn đang bao trùm các sàn giao dịch toàn cầu khi thời hạn tối hậu thư của Tổng thống Donald Trump gửi tới Tehran đang tiến gần, đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng thế giới.
Bóng ma khủng hoảng năng lượng và sự đứt gãy nguồn cung
Hơn một tháng kể từ khi xung đột Mỹ – Israel và Iran leo thang, thị trường năng lượng toàn cầu đang đối mặt với một cú sốc chưa từng có. Tâm điểm của căng thẳng chính là eo biển Hormuz – huyết mạch vận tải chiếm tới 25% nguồn cung dầu thô và 20% khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới. Dữ liệu hàng hải ghi nhận mức sụt giảm lưu lượng qua eo biển này lên tới 95%, tạo ra một trạng thái “đóng băng” dòng chảy năng lượng thay vì chỉ là gián đoạn tạm thời.
Hệ quả tất yếu là giá dầu biến động cực đoan. Tính đến phiên giao dịch ngày 6/4, dầu Brent chạm mốc 109,77 USD/thùng (tăng 50%), trong khi dầu WTI vọt lên 111,2 USD/thùng (tăng 66%). Những nỗ lực tăng hạn ngạch sản xuất khiêm tốn 206.000 thùng/ngày của OPEC+ được giới chuyên gia nhận định chỉ là “muối bỏ bể”, hoàn toàn không đủ khả năng bù đắp sự thiếu hụt khổng lồ từ các khu vực xung đột.
Sự khó đoán từ chính sách và phản ứng thực dụng của các quốc gia
Chiến thuật “áp lực tối đa” của Nhà Trắng đang khiến giới đầu tư đứng ngồi không yên. Sự mâu thuẫn trong các phát ngôn của ông Trump – từ những lời đe dọa quân sự cứng rắn đến những gợi ý về “cơ hội thỏa thuận” – khiến chỉ số biến động VIX tăng mạnh từ mức 20 lên 24. Sự mong manh này thể hiện qua việc dù chỉ số S&P 500 tăng 3,4% trong tuần trước nhờ hy vọng ngoại giao, nhưng dòng vốn vẫn đang tháo chạy khỏi các kênh rủi ro.
Trong bối cảnh đó, các quốc gia tiêu thụ lớn đang phải thay đổi chiến lược để bảo vệ an ninh năng lượng. Ấn Độ đã có bước đi thực dụng khi nối lại việc nhập khẩu dầu từ Iran sau 7 năm gián đoạn, ưu tiên nguồn cung ổn định thay vì các liên minh chính trị với Washington.
Cảnh báo về kịch bản “lạm phát đình trệ”
Giám đốc điều hành JPMorgan Chase, ông Jamie Dimon, đã đưa ra lời cảnh báo đanh thép về nguy cơ lạm phát dai dẳng và lãi suất leo thang do cú sốc dầu mỏ. Thị trường trái phiếu cũng đang phản ánh rủi ro này khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đạt mức 4,362%, mức cao nhất kể từ giữa năm 2025.
Chiến lược gia Ed Yardeni của Phố Wall nhấn mạnh rằng nếu chiến tranh kéo dài, “bóng ma” lạm phát đình trệ (stagflation) sẽ trở thành hiện thực, làm tê liệt sản xuất toàn cầu. Trong khi đó, vàng – tài sản trú ẩn an toàn – lại chịu áp lực bán tháo, giảm 12% xuống còn 4.672,03 USD/ounce dưới áp lực của đồng USD mạnh.
Nhìn rộng ra, bất kể tối hậu thư của ông Trump kết thúc với một thỏa thuận ngừng bắn hay kịch bản quân sự, niềm tin vào chuỗi cung ứng toàn cầu đã bị tổn thương sâu sắc. Thế giới đang phải học cách thích nghi với một trật tự kinh tế mong manh, nơi mà rủi ro địa chính trị luôn chực chờ xoay chuyển mọi dự báo. Bạn đánh giá thế nào về tác động của chu kỳ khủng hoảng năng lượng này đối với thị trường trong nước?
