Nội dung chính
Kinh tế nhà nước là thành phần đặc biệt quan trọng, giữ vai trò chủ đạo của nền kinh tế, theo Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị.
Định hướng chung của Nghị quyết 79
Ngày 6/1, Tổng Bí thư Tô Lâm ký Nghị quyết 79, khẳng định kinh tế nhà nước sẽ tiếp tục là nguồn lực quan trọng để ổn định vĩ mô, định hướng phát triển và can thiệp khi cần thiết.
Vai trò chủ đạo và nguyên tắc quản lý
Kinh tế nhà nước bao gồm đất đai, tài nguyên, hạ tầng, ngân sách, dự trữ quốc gia, doanh nghiệp và tổ chức tín dụng nhà nước, cùng các đơn vị sự nghiệp công lập. Các nguồn lực này phải được quản lý theo nguyên tắc thị trường, hạch toán đầy đủ, ngăn ngừa thất thoát và lãng phí.
Thực trạng sau 40 năm Đổi mới
Mặc dù khu vực này vẫn giữ vai trò định hướng và điều tiết, nhưng Bộ Chính trị nhận định rằng chính sách còn chậm đổi mới, quản lý tài sản chưa hiệu quả, và một số doanh nghiệp nhà nước chưa đáp ứng được tiêu chuẩn quốc tế.
Nguyên nhân tồn tại
- Nhận thức chưa đầy đủ về vai trò trong cơ chế thị trường.
- Thể chế pháp luật chưa đồng bộ, kỷ luật thực thi yếu.
- Quản trị và trách nhiệm lãnh đạo chưa cao.
Chiến lược 2030‑2045
Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước công nghiệp hiện đại và thu nhập cao vào năm 2030, và đạt mức phát triển cao vào 2045. Để đạt được, kinh tế nhà nước phải nâng hiệu quả, tiên phong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và xanh.
Mục tiêu 2030
• Đưa 50 doanh nghiệp nhà nước vào top 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
• 1‑3 doanh nghiệp vào top 500 thế giới.
• Ít nhất 3 ngân hàng thương mại nhà nước vào top 100 ngân hàng châu Á.
Mục tiêu 2045
• Kinh tế nhà nước trở thành nền tảng vững chắc, bảo đảm tự chủ và tự cường.
• Dự trữ quốc gia đạt 2 % GDP.
• Khoảng 60 doanh nghiệp nhà nước vào top 500 Đông Nam Á.
Giải pháp thực thi
Đổi mới tư duy lãnh đạo, hoàn thiện pháp luật đồng bộ, tăng cường kỷ luật và minh bạch. Tạo môi trường cạnh tranh công bằng, khuyến khích hợp tác công‑tư, và giảm can thiệp hành chính.
Cải cách dữ liệu đất đai
Đến cuối 2026, toàn quốc sẽ hoàn thiện đo đạc, thống kê, số hoá và làm sạch hệ thống dữ liệu đất đai, đồng thời kết nối với các hệ thống dữ liệu quốc gia khác, tạo cơ chế bình đẳng cho mọi thành phần kinh tế.
Đầu tư công‑tư và tập trung doanh nghiệp
Khuyến khích các mô hình “đầu tư công‑quản trị tư” và “đầu tư tư‑sử dụng công” để nâng cao hiệu quả quản lý công trình. Đồng thời, tập trung đầu tư vào một số tập đoàn mạnh, thúc đẩy hợp nhất, sáp nhập và chuyển giao để tạo lợi thế tổng thể.
Thực tế tài chính 2024
Tổng tài sản của 671 doanh nghiệp nhà nước đạt hơn 5,6 triệu tỷ đồng, tăng 45 % so với năm trước. Doanh thu gần 3,3 triệu tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 227,5 tỷ đồng và đóng góp gần 400 000 tỷ đồng vào ngân sách, chiếm khoảng 29 % GDP.
Định hướng tiếp theo
Rà soát và xử lý các dự án yếu kém, doanh nghiệp thua lỗ kéo dài, đồng thời tái cơ cấu SCIC thành quỹ đầu tư quốc gia và nâng năng lực VAMC, DATC để hỗ trợ tái cấu trúc doanh nghiệp và ngân hàng.
Phương Dung
