Nội dung chính
Quyết định số 1518/QĐ-UBND của TP.HCM đã định hình rõ ràng tiến độ giải phóng mặt bằng cho dự án Metro Bến Thành – Cần Giờ, mục tiêu bàn giao cho Vinspeed vào tháng 10/2026.
Việc triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn như tuyến Metro chiến lược Bến Thành – Cần Giờ luôn là bài toán phức tạp đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ và quyết liệt từ các cơ quan quản lý nhà nước. Với tổng chiều dài hơn 54km, kết nối lõi đô thị với khu vực lấn biển Cần Giờ, tuyến đường sắt đô thị này không chỉ là cú hích giao thông mà còn mở ra tiềm năng phát triển kinh tế biển và bất động sản khu vực Đông Nam Bộ.
Phân tích Kế hoạch Bồi thường, Hỗ trợ và Tái định cư (BT-HT-TĐC)
UBND TP.HCM đã chính thức ban hành Kế hoạch chi tiết thông qua Quyết định số 1518/QĐ-UBND, xác lập cơ chế vận hành cho công tác thu hồi đất và tái định cư, một khâu then chốt quyết định tiến độ tổng thể. Dự án này do Vinspeed thực hiện theo hình thức đầu tư trực tiếp, với tổng vốn đầu tư ước tính lên đến hơn 102.430 tỷ đồng, dự kiến vận hành thương mại vào năm 2028.
Vai trò phân công và trách nhiệm pháp lý
Để đảm bảo sự minh bạch và hiệu quả, các sở ban ngành được giao nhiệm vụ cụ thể, thể hiện tính chuyên môn hóa cao trong quy trình quản lý dự án hạ tầng trọng điểm:
- Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng: Chịu trách nhiệm thẩm định và trình phê duyệt các dự án BT-HT-TĐC thuộc thẩm quyền của UBND thành phố hoặc được ủy quyền.
- Sở Quy hoạch và Kiến trúc: Đóng vai trò chủ trì, làm việc với nhà đầu tư (Vinspeed) để rà soát, thẩm định và trình phê duyệt phương án tuyến cùng vị trí các công trình trên tuyến. Điều này đảm bảo sự đồng bộ giữa quy hoạch giao thông và quy hoạch sử dụng đất.
- Sở Tài chính: Đảm bảo nguồn vốn ngân sách được cân đối, bố trí hợp lý cho công tác BT-HT-TĐC, đồng thời hướng dẫn Vinspeed về quy trình tạm ứng kinh phí để triển khai giải phóng mặt bằng (GPMB) ngay từ đầu.
Chủ tịch UBND các phường, xã nơi dự án đi qua phải thực hiện thống kê, rà soát chính xác các trường hợp nhà, đất bị ảnh hưởng dựa trên thiết kế sơ bộ đã được thông qua ở bước nghiên cứu tiền khả thi.
Lộ trình Mốc thời gian Vàng cho Công tác GPMB
Tiến độ được ấn định rất chặt chẽ, thể hiện sự quyết tâm hoàn thành đúng cam kết, đặc biệt khi dự án đã động thổ vào cuối năm 2025. Chúng ta cần theo dõi sát các mốc sau, vốn là thước đo hiệu quả quản lý hành chính:
- Tháng 3/2026: Đây là thời hạn cuối cùng để các cơ quan liên quan phải hoàn tất việc phê duyệt phương án tuyến, phạm vi GPMB và phạm vi thu hồi đất. Đồng thời, vốn tạm ứng phải được giải ngân để khởi động công tác đền bù.
- Tháng 4/2026: Chuẩn bị quỹ nền đất và căn hộ tái định cư phải hoàn tất. Đây là yếu tố then chốt đảm bảo quyền lợi người dân bị ảnh hưởng, tránh tình trạng chậm trễ kéo dài gây bức xúc xã hội. Song song đó là việc điều chỉnh cục bộ các quy hoạch phân khu/chi tiết liên quan.
- Tháng 6/2026: Hoàn tất lập, thẩm định và trình phê duyệt dự án BT-HT-TĐC chính thức, bắt đầu tổ chức công tác bồi thường, thu hồi đất thực tế.
- Tháng 10/2026: Mục tiêu cao nhất là bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch cho nhà đầu tư Vinspeed để bắt đầu triển khai thi công phần hạ tầng chính.
Với tốc độ thiết kế lên tới 350 km/h, tuyến Metro này hứa hẹn rút ngắn thời gian di chuyển giữa trung tâm và Cần Giờ chỉ còn khoảng 13-20 phút. Đây là một bước nhảy vọt, tạo động lực mạnh mẽ cho việc phát triển đô thị vệ tinh và khai thác lợi thế kinh tế biển của Thành phố.
Góc nhìn Chuyên gia về Thách thức GPMB
Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, việc GPMB cho các dự án đường sắt đô thị luôn đối diện với hai thách thức lớn: thứ nhất là sự phức tạp trong xác định nguồn gốc đất đai và thứ hai là áp lực về quỹ nhà ở tái định cư. Kế hoạch này đã nhận diện và phân công trách nhiệm rõ ràng, đặc biệt là việc yêu cầu chuẩn bị đầy đủ quỹ nền/căn hộ trước tháng 4/2026. Sự chậm trễ dù chỉ một quý ở khâu tái định cư có thể đẩy lùi mốc bàn giao mặt bằng 10/2026, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ khai thác 2028 của Vinspeed.
Đây là bài học về việc quản lý dự án: hạ tầng vật chất chỉ là một phần; năng lực tổ chức hành chính và giải quyết các vấn đề xã hội (như BT-HT-TĐC) mới là yếu tố quyết định sự thành công của một dự án vốn đầu tư khổng lồ như Metro Bến Thành – Cần Giờ. Liệu các đơn vị chức năng có thể duy trì sự phối hợp nhịp nhàng này trong suốt 18 tháng tới không?
Các nhà đầu tư và chuyên gia bất động sản chắc chắn đang theo dõi sát sao tiến độ GPMB này. Bạn nghĩ sao về tính khả thi của mốc bàn giao tháng 10/2026, dựa trên kinh nghiệm giải phóng mặt bằng các dự án Metro trước đây?
