Nội dung chính
Marty Hoey, người phụ nữ Mỹ đầu tiên gần chạm đỉnh Everest, đã hy sinh trong một tai nạn dây an toàn tại độ cao gần 8.000 mét.
Hành trình chinh phục Everest của Marty Hoey
Vào tháng 5 năm 1982, Marty Hoey, 31 tuổi, gia nhập đoàn thám hiểm người Mỹ với mục tiêu chinh phục đỉnh Everest từ mặt bắc – phía Tây Tạng. Cùng với đồng đội Jim Wickwire, cô đã tiến gần tới ngưỡng 7.900 m, chỉ còn một bước ngắn để chạm đỉnh.
“Ping!” – tiếng kêu đột ngột vang lên phía sau, khiến Wickwire quay lại và chứng kiến Marty ngã ngửa, đầu hướng xuống dốc băng. Cô rơi qua vách đá và biến mất trong sương mù. Đến nay, thi thể của cô vẫn chưa được tìm thấy.
Kỹ năng và kinh nghiệm của Marty
Marty không phải là người mới trong lĩnh vực leo núi. Cô đã chinh phục hơn 100 lần núi Rainier, từng làm hướng dẫn trên đỉnh Denali và tham gia nhiều đoàn thám hiểm quốc tế. Các đồng đội luôn ca ngợi kỹ thuật cao, khả năng phán đoán nhanh và tính cách hòa đồng, chính trực của cô.
Thử nghiệm couloir và trượt tuyết trên Rainier
Cuối thập niên 1970, Marty cùng nhóm bạn thử nghiệm trượt tuyết trên Gibraltar Chute – một couloir dốc đứng 900 m giữa Gibraltar Rock và sông băng Nisqually. Kế hoạch chi tiết bao gồm leo lên Camp Muir (3.050 m), di chuyển ngang dưới chân Gibraltar Rock và thực hiện cú trượt dựa trên đánh giá thực địa. Khi thời tiết thay đổi, Marty đã đưa ra quyết định chuyển hướng sang sông băng Nisqually để tránh nguy cơ đá rơi, một quyết định đã cứu cả nhóm khỏi một trận lở băng lớn.
Nguyên nhân tai nạn trên Everest
Ngày 15/5/1982, trong quá trình tiến lên đỉnh, Marty đã không cài đúng dây đai an toàn (harness). Thời điểm đó, hầu hết dây đai còn sử dụng khóa cài thủ công, yêu cầu bước “double back” – luồn phần đuôi dây qua khóa lần thứ hai để tạo vòng khép kín. Việc bỏ qua bước này khiến khóa chỉ giống như thắt lưng, dễ bung ra khi chịu lực mạnh.
Theo Explores Web, áp lực cao và môi trường khắc nghiệt trên Everest có thể làm cho ngay những nhà leo núi dày dặn nhất cũng mắc phải lỗi kỹ thuật hoặc sai lầm tâm lý.
Hậu quả và di sản của Marty Hoey
Hình ảnh Marty trong một chuyến leo núi (Ảnh: Mirror):
Hình ảnh mộ tạm của Marty (Ảnh: Explores Web) cho thấy cô không phải chịu đau đớn kéo dài sau cú rơi:
Đồng đội Reinhold Messner đã tổng hợp các báo cáo sinh tồn sau các vụ ngã chết và nhận định hầu hết người leo không nghe thấy tiếng va chạm – một yếu tố làm tăng cảm giác bất lực.
Sau vụ tai nạn, trưởng đoàn Lou Whittaker bày tỏ nỗi buồn sâu sắc và đặt câu hỏi về tương lai của môn leo núi. Đoàn Mỹ không thành công trong chiến dịch 1982, và chỉ đến năm 1988, Stacy Allison mới trở thành người phụ nữ Mỹ đầu tiên lên đỉnh Everest, nhưng từ mặt phía nam.
Bi kịch của Marty Hoey vẫn là lời nhắc nhở mạnh mẽ về tầm quan trọng của việc kiểm tra kỹ lưỡng dây an toàn và quyết định dựa trên dữ liệu thực địa, nhất là trong môi trường khắc nghiệt như Everest.
Hoài Anh (Theo Mirror, Explores Web)
