Nội dung chính
Nhóm khảo cổ đã khai quật thành công một khu mộ gạch cổ có niên đại gần 2,000 năm, mở ra một chương mới trong việc hiểu biết về nền văn hoá cổ đại của lưu vực sông Bạch Đằng.
Khám phá khu mộ gạch Chạp Khê: Bối cảnh và quy mô
Trong quá trình san gạt mặt bằng khu vực liền kề nhà thờ giáo xứ Chạp Khê, phường Vàng Danh, tỉnh Quảng Ninh, người dân bất ngờ phát hiện ra một quần thể mộ gạch cổ. Bảo tàng Quảng Ninh cùng nhóm khảo cổ đã bắt đầu khai quật từ tháng 12/2025. Khu mộ trải rộng trên một gò đất cao, diện tích khoảng 150 m², với đáy mộ sâu khoảng 2,5 m so với mặt đất hiện tại.
Mộ được định hướng hướng Bắc lệch Đông khoảng 20 độ, gồm 2 gian tiền thất, 1 gian trung thất và 3 gian hậu thất; trung thất và hậu thất đều có nhĩ. Các gian và nhĩ được xây dựng bằng gạch nung già hình chữ nhật, trang trí đa dạng các họa tiết như đồng tiền, ô trám, vòng tròn đồng tâm, chữ S và mái cuốn vòm bằng gạch múi bưởi.
Cấu trúc kiến trúc và hiện vật nổi bật
Nhóm khảo cổ thu thập được một hệ thống di vật phong phú, chia làm ba nhóm chính:
- Vật liệu kiến trúc: gạch chữ nhật, gạch múi bưởi.
- Gốm đất nung: các mô hình nhà, nồi, và các đồ dùng sinh hoạt.
- Gốm men: bình, vò, chân đèn và một số viên gạch in nổi mang dấu chữ “Hoàng quân”, tương đồng với mẫu gạch ở mộ gạch Vũ Xá (Bảo tàng Hải Phòng).
Dựa trên cấu trúc mộ, họa tiết trang trí và các hiện vật, các nhà nghiên cứu xác định di tích thuộc giai đoạn thế I‑II sau Công nguyên, tức khoảng gần 2,000 năm trước.
Ý nghĩa lịch sử và văn hoá của lưu vực sông Bạch Đằng
Loại hình mộ táng này đã được phát hiện ở nhiều địa điểm trong lưu vực sông Bạch Đằng, bao gồm các huyện Quảng Yên, Uông Bí, Đông Triều (Quảng Ninh) và các khu vực Hải Phòng, Hải Dương như Thủy Nguyên, Kinh Môn. Quy mô lớn và cấu trúc đa gian của mộ gạch Chạp Khê cung cấp bằng chứng quan trọng cho thấy khu vực này từng là một trung tâm văn hoá, thương mại và sinh sống dày đặc trong giai đoạn đầu Công nguyên.
Hướng nghiên cứu và kế hoạch bảo tồn
Theo báo cáo sơ bộ, các nhà khảo cổ, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh và chính quyền địa phương đã thống nhất tiếp tục nghiên cứu để làm rõ cấu trúc, quy mô và niên đại của di tích. Kế hoạch ưu tiên là bảo tồn tại chỗ, giữ nguyên trạng phần di tích đã xuất lộ và dần dần quy hoạch khu vực thành công viên khảo cổ. Mục tiêu không chỉ bảo tồn di sản mà còn tạo ra không gian giáo dục, thu hút du lịch văn hoá cho địa phương.
Việc công bố kết quả khai quật sẽ được cập nhật thường xuyên trên các kênh truyền thông của Bảo tàng Quảng Ninh và Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, đồng thời mời gọi các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước tham gia vào các dự án nghiên cứu sâu hơn.
Hãy theo dõi tin tức mới nhất để không bỏ lỡ những khám phá tiếp theo về di sản cổ đại của Việt Nam!
