Nội dung chính
Mục tiêu và phạm vi của kế hoạch
Vào ngày 7/1, chính phủ Mỹ do Tổng thống Trump công bố một sáng kiến chưa từng có, nhằm chiếm quyền bán toàn bộ dầu thô Venezuela và giữ lợi nhuận trong các tài khoản ngân hàng Hoa Kỳ.
Chi tiết vẫn đang được thương thảo
Washington tuyên bố đã có một thỏa thuận sơ bộ với Caracas, trong khi công ty dầu quốc gia PDVSA khẳng định các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra và chưa đạt được kết quả cuối cùng.
Những yếu tố khiến kế hoạch trở nên độc đáo
Không có một quốc gia nào trong thời hiện đại trước đây từng cố gắng kiểm soát hoàn toàn xuất khẩu dầu của một nước khác một mình. Đề xuất này vượt qua các mô hình trước như chương trình dầu đổi lương thực sau Iraq, khi tiền thu được được quản lý bởi Liên Hợp Quốc chứ không phải một quốc gia duy nhất.
Phó Ngoại trưởng Marco Rubio nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ không chỉ thu giữ dầu tương đương hai tháng sản lượng của Venezuela mà còn mở ra một kênh tiếp cận thị trường công bằng cho các hãng dầu phương Tây.
Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết, sau khi bán lượng dầu dự trữ hiện tại, Mỹ sẽ tiếp tục bán toàn bộ sản lượng xuất khẩu của Venezuela mãi mãi, nhằm tạo đòn bẩy thúc đẩy các cải cách ở Caracas.
Quy trình tài chính và việc quản lý doanh thu
Số tiền thu được sẽ được chuyển vào các tài khoản của Bộ Tài chính Mỹ, nhằm ngăn chặn việc bị các chủ nợ của Venezuela chiếm đoạt. Tuy nhiên, quan chức PDVSA và chính phủ Caracas chưa xác nhận sẽ chấp nhận việc quản lý tài khoản như vậy.
Trong một cuộc phỏng vấn, Wright khẳng định rằng việc bán dầu sẽ không phải là “cướp đoạt” mà là “khởi động lại” nguồn cung dầu trên thị trường toàn cầu, đồng thời hứa sẽ đưa lợi nhuận trở lại cho người dân Venezuela.
Gỡ bỏ trừng phạt “có chọn lọc”
Bộ Năng lượng Mỹ công bố đã bắt đầu quảng bá dầu Venezuela với sự hỗ trợ của các nhà giao dịch hàng hóa và ngân hàng, đồng thời sẽ nới lỏng một số lệnh trừng phạt để tạo điều kiện thuận lợi cho giao dịch.
Ban đầu, dầu sẽ được lấy từ kho dự trữ của Venezuela, vốn đã bị phong tỏa và gây áp lực lên hoạt động khai thác. Mục tiêu là “đẩy dầu trở lại lưu thông” và bán ra thị trường.
Rủi ro pháp lý và phản hồi quốc tế
Giám đốc chương trình Luật Quốc tế và So sánh tại Stanford, Allen S. Weiner, cảnh báo rằng việc ép buộc một thỏa thuận bằng sức mạnh quân sự có thể vi phạm luật quốc tế, dù thực tế thực thi có thể gặp khó khăn.
Trong khi đó, hiến pháp Mỹ quy định quyền kiểm soát chi tiêu thuộc về Quốc hội, gây ra câu hỏi về cơ sở pháp lý mà chính quyền Trump sẽ dựa vào để tịch thu và sử dụng tiền thu được.
