Nội dung chính
Giới thiệu
Nghị quyết 260 là cuộc cách mạng tư duy quản lý địa phương, mở ra cơ hội tăng trưởng kép cho TP.HCM. Vào sáng ngày 8‑1, Ban Tuyên giáo và Dân vận TP.HCM tổ chức hội nghị báo cáo viên tháng 1‑2026, nơi TS Trần Du Lịch, Chủ tịch Hội đồng tư vấn triển khai NQ98, trình bày chuyên đề “Nghị quyết 260/2025 …”.
Thực trạng sau Nghị quyết 98
Theo TS Trần Du Lịch, Nghị quyết 98 đã hoàn thành 36 trên 44 nhiệm vụ (≈82%), góp phần đáng kể vào sự phục hồi sau đại dịch COVID‑19. Các chính sách như cơ chế chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức và việc phân cấp quyền cho TP Thủ Đức đã nhanh chóng được đưa vào thực tiễn.
Tuy nhiên, TS Lịch chỉ ra một số điểm nghẽn còn tồn tại: một số nội dung phân cấp chưa “dứt khoát”, còn lại vẫn phụ thuộc vào ý kiến của các bộ, ngành; và các dự án công nghệ, đổi mới sáng tạo chưa đủ sức thu hút đầu tư.
Lý do nâng cấp lên Nghị quyết 260
1️⃣ Quy mô và vị thế chiến lược: Sau sáp nhập, TP.HCM có hơn 14 triệu dân và diện tích 6 772 km², chiếm khoảng 25 % GDP quốc gia. Hệ thống cảng sâu, trung tâm tài chính và khu công nghiệp hiện đại tạo tiền đề cho một “siêu đô thị” năng động.
2️⃣ Cải cách thể chế: Để đưa đất nước vào “kỷ nguyên mới”, cần tăng tốc cải cách quản lý. TS Lịch ước tính mỗi 0,25 % tăng trưởng GRDP của TP.HCM sẽ đóng góp tương đương vào tăng trưởng GDP quốc gia trong 10 năm tới.
3️⃣ Tránh bẫy thu nhập trung bình: Việt Nam chỉ còn 10‑15 năm trước khi kết thúc thời kỳ dân số vàng. Đầu tư mạnh vào TP.HCM được xem là “động cơ” để thoát khỏi bẫy này.
Điểm mới cốt lõi của Nghị quyết 260
Phân cấp, phân quyền chi tiết: Quyền quyết định được trao trực tiếp cho HĐND và UBND TP, thay vì mô hình “xin‑cho” cũ. Điều này rút ngắn thời gian phê duyệt dự án từ năm xuống còn vài tháng.
Mở rộng danh mục nhà đầu tư chiến lược: Cho phép thu hút các nhà đầu tư có khả năng đồng hành cùng Nhà nước trong các lĩnh vực công nghệ cao, logistics và năng lượng sạch.
Đưa mô hình Khu thương mại tự do (FTZ) vào Cái Mép – Thị Vải: Dựa trên nghiên cứu các mô hình thành công tại Dubai, Thượng Hải, FTZ này sẽ tích hợp sản xuất xuất khẩu, dịch vụ logistics và trung tâm thương mại, khai thác lợi thế cảng sâu và mạng lưới vận tải.
TS Trần Du Lịch nhấn mạnh, nhà đầu tư chiến lược không chỉ đo bằng quy mô vốn mà còn bằng tính chất dự án. Ví dụ, dự án Khu liên hợp thể thao Rạch Chiếc (được dự kiến động thổ trong tháng) sẽ mang lại giá trị xã hội lớn dù lợi nhuận thuần có thể không cao.
Thách thức và cơ hội
Quy trình phê duyệt “Quy hoạch tổng thể” được tích hợp kinh tế‑xã hội sẽ giúp loại bỏ chồng chéo, giảm thời gian chờ đợi từ Chính phủ và các bộ, ngành – một trong những “điểm nghẽn” lâu nay.
TP.HCM được xem là “sandbox” thí điểm các chính sách mới; thành công sẽ được nhân rộng ra các địa phương khác. Vì vậy, trách nhiệm của HĐND TP trong việc triển khai Nghị quyết 260 là vô cùng nặng nề.
FTZ trên thế giới: Bài học thực tiễn
Trên toàn cầu có hàng ngàn FTZ, mỗi FTZ thường gắn liền với sân bay hoặc cảng biển. Dubai FTZ kết hợp với Trung tâm tài chính quốc tế, áp dụng Common Law và tự do chuyển đổi tiền tệ. Thượng Hải FTZ thành công nhờ tích hợp tài chính, thương mại và quy mô thị trường nội địa khổng lồ.
Việt Nam chưa thể sao chép toàn bộ mô hình do giới hạn về tự do hóa đồng tiền và an ninh tài chính, nhưng việc học hỏi các yếu tố quản trị và hạ tầng vẫn là chìa khóa.
TS Trần Du Lịch kết luận: “Quả bóng đã về chân thành phố, giờ chúng ta phải sút vào lưới. Thành công phụ thuộc vào quyết tâm chính trị và năng lực triển khai của bộ máy.”
