Nội dung chính
Trong thời đại biến động toàn cầu, ngoại giao kinh tế không còn là lựa chọn mà đã trở thành yếu tố sống còn để Việt Nam mở rộng không gian phát triển và thu hút nguồn lực quốc tế.
Bối cảnh toàn cầu và nhu cầu cấp bách
Những cú sốc từ đại dịch, xung đột địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng và lạm phát cao đã làm thay đổi cách các quốc gia xây dựng chiến lược phát triển. Đối với Việt Nam, ngoại giao kinh tế giờ đây là công cụ chiến lược để duy trì ổn định vĩ mô, mở rộng thị trường và tăng cường năng lực cạnh tranh.
Lịch sử và tiến trình của ngoại giao kinh tế Việt Nam
Từ thập niên 1970, Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhận thức sớm vai trò của ngoại giao kinh tế trong công cuộc phục hồi đất nước. Các giai đoạn quan trọng:
- 1980‑1990: Ngoại giao hỗ trợ đổi mới tư duy phát triển và mở cửa kinh tế.
- 1990‑1995: Bình thường hoá quan hệ với các tổ chức tài chính quốc tế, thu hút FDI.
- 1995‑nay: Đẩy mạnh hội nhập khu vực và toàn cầu, ký 17 hiệp định thương mại tự do.
Thành tựu kinh tế 2025
Theo dự báo, năm 2025 GDP của Việt Nam sẽ đạt 8,02 %, quy mô nền kinh tế khoảng 514 tỷ USD và GDP bình quân đầu người ước 5 026 USD, đưa đất nước vào nhóm thu nhập trung bình‑cao. Các động lực truyền thống (xuất khẩu, đầu tư, sản xuất công nghiệp) vẫn duy trì, trong khi các ngành mới như kinh tế số, ICT, AI, bán dẫn và năng lượng xanh đang tăng trưởng nhanh hơn mức trung bình.
Vai trò chiến lược của ngoại giao kinh tế
Đối ngoại đã đóng góp vào ba trụ cột phát triển:
- Kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định và mở rộng không gian hợp tác.
- Thu hút nguồn lực bên ngoài – vốn, công nghệ, thị trường và tri thức (ví dụ: ngoại giao vaccine trong giai đoạn COVID‑19).
- Thúc đẩy hội nhập quốc tế, tham gia xây dựng luật chơi toàn cầu và hỗ trợ doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.
Chiến lược và trọng trách mới
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh ba trọng trách lớn của ngoại giao kinh tế trong giai đoạn 2021‑2025:
- Mở không gian phát triển chiến lược.
- Thu hút nguồn lực cho tăng trưởng đột phá.
- Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, gắn liền với hội nhập sâu rộng.
Phương châm hành động: “Tư duy chiến lược hơn, trọng tâm hơn, hợp tác sâu sắc hơn, triển khai quyết liệt hơn và tham gia quốc tế trách nhiệm hơn”.
Các lĩnh vực hợp tác trọng tâm
Trong thời gian tới, ngoại giao kinh tế sẽ tập trung vào:
- Thương mại và đầu tư.
- Khoa học công nghệ, chuyển đổi số và xanh.
- Năng lượng tái tạo, giáo dục, y tế.
- Ứng phó biến đổi khí hậu.
Việt Nam đặt mục tiêu hoàn thiện nhà máy chế tạo chip bán dẫn vào cuối 2027 và đa dạng hoá thị trường xuất khẩu sang Trung Đông, Trung Á, châu Phi và Mỹ Latinh.
Triển vọng dài hạn
Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh được xem là “chìa khóa vàng” để Việt Nam bắt kịp và vượt lên trong kỷ nguyên số. Điều này đòi hỏi cải cách thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng.
Với nền tảng 80 năm xây dựng và phát triển, cùng sự lãnh đạo của Đảng và tinh thần đoàn kết toàn dân, ngoại giao kinh tế sẽ tiếp tục là lực lượng tiên phong, mang về cơ hội, nguồn lực và động lực mới cho sự thịnh vượng của đất nước.
Hãy chia sẻ quan điểm của bạn về vai trò của ngoại giao kinh tế trong thời kỳ mới và theo dõi các bản tin tiếp theo để nắm bắt xu hướng phát triển.
