Ninh Bình: 20 năm dân xã Vạn Thắng ‘sống chung’ với khói rác độc hại

Nội dung chính

Tình trạng ô nhiễm khói rác tại xã Vạn Thắng, tỉnh Ninh Bình đang trở thành nỗi ám ảnh kéo dài suốt hai thập kỷ qua, trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng và môi trường sống.

Tại khu vực giáp ranh giữa xã Ý Yên và xã Vạn Thắng (tỉnh Ninh Bình), một bức tranh môi trường đầy u ám đang hiện hữu. Không chỉ dừng lại ở việc rác thải được xử lý bằng hình thức đốt lộ thiên tại xã Ý Yên, mà ngay tại xã Vạn Thắng, người dân cũng đang phải gồng mình chống chọi với những luồng khói độc bủa vây khắp các ngõ xóm.

“Điểm đen” ô nhiễm tại bãi rác Nghĩa trang Mả Vạn

Theo phản ánh trực tiếp từ cư dân thôn Tân Trung, bãi rác nằm sát Nghĩa trang Mả Vạn đã tồn tại hơn 20 năm. Khởi điểm ban đầu, đây chỉ là một điểm tập kết rác quy mô nhỏ phục vụ cho 6 xóm thuộc xã Yên Tiến (huyện Ý Yên cũ). Tuy nhiên, dưới áp lực của sự gia tăng dân số cơ học và tốc độ đô thị hóa, lượng rác thải đổ về ngày càng khổng lồ, khiến bãi rác này nhanh chóng mất kiểm soát và “phình to” một cách đáng báo động.

Điều đáng nói là quy trình xử lý tại đây hoàn toàn thiếu tính khoa học. Rác thải sinh hoạt, rác xây dựng cho đến rác thải công nghiệp đều được đổ lẫn lộn, không qua phân loại. Thay vì có các biện pháp xử lý rác thải hiện đại, phương thức chủ đạo lại là đốt lộ thiên. Mỗi khi những đống rác được châm lửa, các cột khói đen đặc mang theo mùi khét nồng nặc của nhựa và nilon cháy lại bốc lên, bao trùm lấy toàn bộ khu dân cư lân cận.

Hệ lụy nghiêm trọng về sức khỏe và sản xuất nông nghiệp

Việc đốt rác lộ thiên không chỉ đơn thuần là gây mùi khó chịu, mà về mặt chuyên môn môi trường, đây là nguồn phát tán các chất cực độc như Dioxin và Furan – những tác nhân hàng đầu gây ung thư và các bệnh về đường hô hấp. Người dân tại đây đang phải đối mặt với nguy cơ cao về các bệnh mãn tính do hít phải khí độc hàng ngày.

Bên cạnh đó, sự ô nhiễm còn lan rộng sang cả hệ sinh thái đất và nước. Nước rỉ rác và tro bụi từ các đống rác cháy đang thẩm thấu, làm đen kịt các mảng đất xung quanh, đe dọa trực tiếp đến nguồn nước ngầm và năng suất cây trồng của bà con nông dân.

Bãi rác khổng lồ sát nghĩa trang Mả Vạn tại xã Vạn Thắng — *Nhìn từ trên cao, bãi rác sát Nghĩa trang Mả Vạn (xã Vạn Thắng) rộng hàng nghìn mét vuông, án ngữ ngay sát nơi an nghỉ của người đã khuất.*

Khói rác bốc lên từ bãi tập kết tại xã Vạn Thắng — *Tương tự như xã Ý Yên, rác tại Vạn Thắng cũng được xử lý bằng cách đốt, gây phát sinh khói và mùi khét nồng nặc.*

Rác thải hỗn hợp tại bãi tập kết — *Đủ loại rác từ sinh hoạt, xây dựng đến rác thải công nghiệp được tập kết lẫn lộn, chất cao thành từng đống lớn.*

Khói bụi mịt mù tại khu vực đốt rác — *Tình trạng đốt rác diễn ra thường xuyên khiến không gian quanh khu vực luôn trong tình trạng ngột ngạt.*

Khói độc gây ảnh hưởng hô hấp người dân — *Khói rác dày đặc làm ô nhiễm bầu không khí, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp của người dân địa phương.*

Khoảng cách bãi rác rất gần khu dân cư — *Bãi rác cách khu dân cư gần nhất chỉ 200m, biến cuộc sống của bà con thành nỗi ám ảnh thường trực.*

Bãi rác quá tải tại xã Vạn Thắng — *Dù đã quá tải, bãi rác vẫn phải gánh thêm lượng rác lớn từ các nơi khác đổ về đây, khiến ô nhiễm chồng chất ô nhiễm.*

Đất bị ô nhiễm do nước rỉ rác — *Những mảng đất đen kịt vì tro cháy và nước rỉ rác đang ngấm dần vào nguồn đất, nguồn nước xung quanh.*

Người dân kiến nghị về ô nhiễm môi trường — *Người dân đã nhiều lần phản ánh và đề nghị biện pháp xử lý dứt điểm bãi rác 20 năm tuổi này nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết.*

Rác thải tràn sát ruộng lúa — Rác tràn ra sát mép ruộng, đe dọa trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp. Một giải pháp xử lý khoa học là mong mỏi lớn nhất của người dân xã Vạn Thắng hiện nay.

Lời giải nào cho bài toán môi trường tại địa phương?

Dù người dân đã liên tục gửi đơn kiến nghị lên các cấp chính quyền nhằm tìm kiếm một giải pháp xử lý rác thải triệt để và khoa học hơn, nhưng đến nay, tình trạng “đốt rác tại chỗ” vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Việc để một bãi rác tồn tại bất hợp lý sát khu dân cư và nghĩa trang suốt 20 năm không chỉ là vấn đề môi trường, mà còn là bài toán về quản lý đô thị và bảo vệ quyền lợi sống cơ bản của người dân.

Đã đến lúc các cơ quan chức năng cần vào cuộc quyết liệt để di dời hoặc thay đổi phương thức xử lý rác thải, trả lại bầu không khí trong lành cho người dân xã Vạn Thắng trước khi những hệ lụy về sức khỏe trở nên không thể cứu vãn.

Bạn nghĩ sao về tình trạng này? Liệu chính quyền địa phương cần có biện pháp mạnh tay hơn như thế nào để xử lý dứt điểm các điểm nóng ô nhiễm? Hãy để lại ý kiến của bạn bên dưới.