Nội dung chính
Quyết tâm bảo vệ chủ quyền quốc gia trong bối cảnh cấm vận gia tăng, Cuba đang triển khai học thuyết phòng thủ toàn dân như một lá chắn chiến lược vững chắc.
Trong một động thái khẳng định sự kiên định chính trị mạnh mẽ, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel, vào ngày 20/3, đã nhấn mạnh tính đoàn kết tuyệt đối của giới lãnh đạo và cam kết bảo vệ nền độc lập dân tộc. Lời tuyên bố này được đưa ra khi các sức ép kinh tế từ Mỹ ngày càng leo thang, trực tiếp gây xáo trộn nghiêm trọng đến cấu trúc kinh tế – xã hội vốn đã mong manh của đảo quốc Caribe này.
Tiếp đón các phái đoàn viện trợ nhân đạo quốc tế tại Havana, Chủ tịch Díaz-Canel đã công bố chi tiết về việc kích hoạt kế hoạch tăng cường năng lực phòng thủ toàn dân. Theo phân tích chuyên môn của chúng tôi về học thuyết quân sự Cuba, mô hình “Chiến tranh toàn dân” mà Havana theo đuổi không hề mang tính xâm lược, mà là một học thuyết phòng vệ sâu rộng, dựa trên sự tham gia và chuẩn bị chủ động của mọi tầng lớp người dân nhằm chống chịu mọi mối đe dọa bên ngoài.
Chiến lược Tự vệ: Từ Lập trường Phòng thủ đến Chuẩn bị Chủ động
Chủ tịch Díaz-Canel đã nêu rõ ràng quan điểm của chính phủ: “Chúng tôi ý thức rất rõ những thách thức tiềm tàng mà Cuba phải đối diện. Chính vì thế, chính phủ đã kích hoạt một kế hoạch tổng thể nhằm nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của toàn dân. Đây là quan điểm phòng vệ thuần túy, không hướng tới tấn công, mà tập trung vào việc bảo vệ đất nước thông qua sự chuẩn bị có hệ thống và sự tham gia của mọi người dân.”
Tác động kép của Lệnh trừng phạt Lên Hạ tầng Năng lượng
Tuyên bố này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ, dưới thời Tổng thống Trump, quyết liệt siết chặt các biện pháp trừng phạt, đặc biệt nhắm vào lĩnh vực năng lượng. Sự can thiệp này đã tạo ra một hiệu ứng domino tiêu cực, khiến nguồn cung nhiên liệu suy giảm trầm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến vận hành kinh tế.
Minh chứng rõ ràng cho áp lực này là quyết định của Turkish Airlines (Thổ Nhĩ Kỳ) phải tạm dừng các đường bay tới Cuba trong khoảng thời gian từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 6, nguyên nhân trực tiếp là do thiếu hụt nhiên liệu và nhu cầu thị trường sụt giảm. Về mặt quản lý khủng hoảng năng lượng, Cuba hiện chỉ có khả năng tự chủ khoảng 40% nhu cầu dầu mỏ. Phần lớn năng lượng còn lại phải nhập khẩu từ các đối tác chiến lược như Venezuela, Nga và Mexico.
Chuyên gia Phân tích: Việc Cuba đẩy mạnh đa dạng hóa năng lượng, tập trung vào khí đốt tự nhiên, điện mặt trời và nhiệt điện, cho thấy một nỗ lực cấp bách nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất, một bài học kinh điển trong quản lý an ninh năng lượng quốc gia khi bị cô lập về kinh tế.
Sự Đoàn kết Quốc tế và Phản ứng từ Đồng minh
Trước khó khăn chồng chất, phản ứng từ cộng đồng quốc tế đã cho thấy những tín hiệu hỗ trợ đáng kể:
- Nga: Người phát ngôn Điện Kremlin, Dmitry Peskov, đã tái khẳng định lập trường đoàn kết vững chắc. Ông Peskov cho biết Nga đang liên lạc chặt chẽ với giới lãnh đạo Cuba để thảo luận về “các phương án khả thi nhằm hỗ trợ Cuba trong tình hình khó khăn hiện tại.”
- Brazil: Đã vận chuyển gần 21.000 tấn lương thực và vật tư y tế thiết yếu tới Cuba thông qua Chương trình Lương thực Thế giới (WFP).
- Mexico và các nước khác: Đã cử các phái đoàn viện trợ quy mô lớn. Đáng chú ý, khoảng 650 đại biểu đến từ 33 quốc gia và 120 tổ chức đã có mặt để thể hiện sự đoàn kết, mang theo hàng chục tấn hàng hóa từ lương thực đến thiết bị năng lượng.
Tổng thống Mexico, Claudia Sheinbaum, đã xác nhận chính phủ đang tích cực xem xét các cơ chế hỗ trợ nhân đạo liên tục. Thậm chí, ngay tại lòng nước Mỹ, một bộ phận không nhỏ dư luận đã lên tiếng phản đối việc tiếp tục siết chặt lệnh cấm vận và ủng hộ việc duy trì kênh đối thoại ngoại giao với Havana, một dấu hiệu cho thấy sự phản kháng chính sách cứng rắn từ bên trong.
Góc nhìn Chuyên môn và Bài học Kinh nghiệm
Phân tích về bối cảnh này, việc Cuba kiên định với học thuyết phòng thủ toàn dân không chỉ là phản ứng quân sự mà còn là chiến lược duy trì ổn định chính trị nội bộ khi đối diện với áp lực kinh tế ngoại lai. Kinh nghiệm lịch sử cho thấy, các quốc gia chịu cấm vận kéo dài thường phải dựa vào sự đồng thuận xã hội và khả năng tự lực cánh sinh. Mô hình “dân là trung tâm” trong phòng thủ giúp chính phủ củng cố niềm tin và sự huy động nguồn lực trong tình trạng khẩn cấp.
Sự hỗ trợ nhân đạo đa phương, đặc biệt từ các nước Mỹ Latinh như Mexico và Brazil, đóng vai trò sống còn trong việc duy trì ổn định xã hội. Đây là một ví dụ điển hình về cách các quốc gia duy trì quan hệ đối tác chiến lược bất chấp sự khác biệt chính trị khu vực và sự can thiệp của cường quốc ngoài khu vực.
Liệu sự đoàn kết quốc tế này có đủ sức làm giảm nhẹ tác động của lệnh cấm vận năng lượng hay Cuba sẽ cần phải thực hiện những cải cách kinh tế sâu rộng hơn để tự ổn định? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn về chiến lược đối phó đa chiều này của Havana dưới phần bình luận!
