Nội dung chính
Dự thảo Nghị định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng mới đang tạo bước ngoặt lớn khi phân định rõ trách nhiệm và chế tài, giúp tháo gỡ điểm nghẽn trong hệ thống định mức xây dựng hiện nay.
Phân cấp ban hành định mức: Rõ người, rõ việc
Theo ông Hồ Ngọc Sơn, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng), định hướng thay thế Nghị định 10/2021/NĐ-CP tập trung vào việc quy trách nhiệm cụ thể cho từng cấp quản lý:
- Bộ Xây dựng: Ban hành định mức sử dụng chung cho toàn quốc.
- Bộ chuyên ngành: Ban hành định mức cho các công tác chuyên biệt chưa có trong danh mục của Bộ Xây dựng.
- UBND tỉnh: Chịu trách nhiệm định mức trên địa bàn khi Bộ Xây dựng hoặc Bộ chuyên ngành chưa có quy định.
Điểm đáng chú ý là chủ đầu tư được trao quyền chủ động hơn trong việc áp dụng và điều chỉnh định mức. Với các dự án sử dụng công nghệ mới hoặc vật liệu mới, chủ đầu tư trực tiếp tổ chức khảo sát, thu thập số liệu để cơ quan chuyên môn kiểm tra, làm cơ sở cập nhật vào hệ thống quốc gia.
Đột phá trong quản lý giá và dữ liệu xây dựng
Dự thảo Nghị định đề xuất nhiều cơ chế linh hoạt để bắt nhịp với biến động thị trường:
- Trao quyền cho địa phương: UBND tỉnh được phân cấp công bố giá vật liệu, nhân công, máy thi công và chỉ số giá theo quý (hoặc sớm hơn). Sở Xây dựng có thể thuê đơn vị tư vấn chuyên nghiệp để thực hiện công tác này.
- Ban Đơn giá cho dự án lớn: Đối với các dự án nhóm A hoặc dự án kỹ thuật phức tạp, người quyết định đầu tư được phép thành lập Ban Đơn giá riêng biệt.
- Tham chiếu quốc tế: Cho phép sử dụng cơ sở dữ liệu chi phí nước ngoài khi dữ liệu trong nước chưa đáp ứng đủ yêu cầu thực tế.
Siết chặt quản lý bằng chế tài và công nghệ
Để đảm bảo tính kỷ cương, dự thảo quy định cơ quan có thẩm quyền phải cập nhật dữ liệu vào cơ sở dữ liệu quốc gia trong vòng 10 ngày làm việc sau khi ban hành. Đáng chú ý, các hành vi chậm trễ hoặc tạo lập dữ liệu không đúng trình tự sẽ đối mặt với hình thức kỷ luật khiển trách hoặc cảnh cáo.
Góc nhìn chuyên gia: Cần cơ chế bảo vệ khách quan
Ông Nguyễn Phú Bình, chuyên gia tư vấn đầu tư và chuyển đổi số, lưu ý rằng việc cho phép sử dụng dữ liệu nước ngoài cần có hướng dẫn quy đổi chuyên sâu để tránh tình trạng thổi phồng tổng mức đầu tư ngay từ khâu chủ trương. Đồng thời, ông đề xuất:
- Bắt buộc thuê đơn vị tư vấn quản lý chi phí độc lập khi xác định định mức mới.
- Cơ cấu Ban Đơn giá phải bao gồm đại diện cơ quan chuyên môn (Bộ/Sở Xây dựng, Tài chính) để đảm bảo tính pháp lý trước kiểm toán.
- Nhiều doanh nghiệp cũng kiến nghị rút ngắn kỳ công bố giá nhân công, ca máy xuống theo quý để giảm thiểu rủi ro biến động giá cho nhà thầu.
Việc chuyển đổi từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị chi phí dựa trên dữ liệu thực tế là yêu cầu cấp thiết. Theo bạn, việc áp dụng cơ sở dữ liệu nước ngoài có khả thi với đặc thù kỹ thuật tại Việt Nam? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận.
