Nội dung chính
Thông tư 85/2025/TT-BNNMT đã đưa ra khung pháp lý chi tiết để bảo tồn và quản lý các loài thực vật, động vật nguy cấp, quý hiếm tại Việt Nam.
1. Tổng quan về Thông tư 85/2025/TT-BNNMT
Thông tư này triển khai chi tiết một số điều của Luật Lâm nghiệp, Luật Đa dạng sinh học và Luật Thủy sản, đồng thời đồng bộ với các cam kết quốc tế như Công ước CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora). Mục tiêu chính là ngăn chặn khai thác bất hợp pháp, bảo vệ nguồn gen và duy trì sự tồn tại tự nhiên của các loài nguy cấp, quý hiếm.
2. Phân loại loài theo Thông tư
Nhóm I – Loài nghiêm cấm khai thác
Nhóm I bao gồm các loài không được phép khai thác mẫu vật từ tự nhiên cho mục đích thương mại. Nhóm này được chia thành:
- Nhóm IA: Thực vật rừng nguy cấp, quý hiếm.
- Nhóm IB: Động vật rừng nguy cấp, quý hiếm.
Nhóm II – Loài hạn chế khai thác
Nhóm II cho phép khai thác có kiểm soát, nhưng vẫn phải tuân thủ quy định nghiêm ngặt. Các hạng mục:
- Nhóm IIA: Thực vật rừng hạn chế khai thác.
- Nhóm IIB: Động vật rừng hạn chế khai thác.
3. Nguyên tắc bảo tồn và bảo vệ
Hoạt động khai thác, nuôi, trồng, chế biến, kinh doanh, vận chuyển hoặc quảng cáo mẫu vật phải đảm bảo không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự tồn tại, sinh trưởng và phát triển của loài trong môi trường tự nhiên. Nguồn gốc mẫu vật phải được chứng minh hợp pháp.
Đối với động vật nguy cấp, quý hiếm, việc nuôi và xuất khẩu chỉ được phép đối với cá thể từ thế hệ F2 trở lên, sau khi Cơ quan Khoa học CITES Việt Nam xác nhận khả năng sinh sản ổn định và không ảnh hưởng đến quần thể tự nhiên.
4. Các biện pháp bảo tồn thực tiễn
- Thành lập khu bảo tồn thiên nhiên hoặc áp dụng các biện pháp bảo vệ khu vực sinh sống, di trú của loài.
- Thực hiện cứu hộ, nuôi, trồng cấy nhân tạo, lưu giữ nguồn gen và mẫu vật để hỗ trợ phục hồi quần thể.
- Chuyển vị bảo tồn: thả lại hoặc di chuyển các cá thể đã nuôi trong môi trường kiểm soát về khu vực tự nhiên.
- Quản lý giống cây trồng và vật nuôi nguy cấp theo quy định của pháp luật về chăn nuôi, trồng trọt và quản lý giống cây lâm nghiệp.
5. Xử lý tình huống động vật nguy cấp đe dọa con người
Khi loài nguy cấp, quý hiếm gây nguy hiểm đến tính mạng hoặc tài sản, các biện pháp xua đuổi, ngăn chặn phải được thực hiện ngay, đồng thời báo cáo cho Sở Nông nghiệp và Môi trường hoặc UBND xã.
Nếu biện pháp xua đuổi không hiệu quả, UBND xã có thẩm quyền quyết định bắt giữ hoặc áp dụng biện pháp phòng vệ, và báo cáo kịp thời cho cơ quan quản lý chuyên ngành.
Việc xử lý phải cân bằng giữa bảo vệ an toàn cộng đồng và duy trì nguyên tắc bảo tồn, tránh gây thiệt hại không cần thiết cho loài.
Minh Hiển
