Nội dung chính
Shipper giả lừa đảo trên các sàn thương mại điện tử đang trở thành mối đe dọa nghiêm trọng cho người mua.
Tình trạng lừa đảo shipper giả trên các sàn TMĐT
Trong những tháng gần đây, người tiêu dùng liên tục phản ánh rằng sau khi đặt mua hàng trên các nền tảng thương mại điện tử lớn, họ nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn từ những người tự xưng là “shipper”. Những đối tượng này đã có được số điện thoại và địa chỉ giao hàng của nạn nhân, sau đó yêu cầu chuyển tiền qua tài khoản cá nhân để “đảm bảo giao hàng”. Theo báo cáo của Cục Phòng chống tội phạm công nghệ cao, hơn 200 vụ lừa đảo tương tự đã được ghi nhận trong vòng 6 tháng qua.
Nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân
Những kẻ xấu không chỉ lợi dụng thông tin giao hàng mà còn bán lại dữ liệu cá nhân trên các diễn đàn kín, nhóm chat riêng. Dữ liệu bao gồm số điện thoại, địa chỉ, lịch sử mua sắm và thậm chí là thông tin thanh toán. Khi dữ liệu này rơi vào tay tội phạm, họ có thể thực hiện các vụ lừa đảo tài chính phức tạp, như chuyển tiền, mua sim giả hoặc tạo các tài khoản giả mạo để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
Phản hồi của Bộ Công an và luật mới
Thượng tá Nguyễn Đình Đỗ Thi, Trưởng ban Phòng chống tội phạm công nghệ cao, cho biết Bộ Công an đã triển khai các biện pháp rà soát, phát hiện và xử lý nghiêm các đối tượng mua bán dữ liệu trái phép. “Trước thực trạng đó, lực lượng chức năng sẽ tập trung khai thác các kênh báo cáo và hợp tác với các sàn TMĐT để ngăn chặn nguồn rủi ro,” ông nói.
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (BĐDC) sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, tạo ra khung pháp lý bắt buộc các doanh nghiệp và cá nhân phải bảo vệ thông tin cá nhân, đồng thời quy định mức phạt lên tới 10% doanh thu hàng năm hoặc 100 tỷ đồng cho vi phạm nghiêm trọng.
Hướng dẫn tự bảo vệ dữ liệu cá nhân khi mua sắm trực tuyến
Để giảm thiểu rủi ro, người dùng nên thực hiện các bước sau:
- Đặt mật khẩu mạnh, gồm ít nhất 12 ký tự, kết hợp chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt.
- Kích hoạt xác thực hai yếu tố (2FA) trên tài khoản TMĐT và các tài khoản ngân hàng.
- Không chia sẻ thông tin giao hàng (địa chỉ, số điện thoại) trên các kênh không bảo mật, như tin nhắn SMS không mã hoá.
- Kiểm tra kỹ địa chỉ email và số điện thoại liên hệ chính thức của sàn thương mại điện tử trước khi thực hiện giao dịch.
- Trong trường hợp nhận được yêu cầu chuyển tiền từ người tự xưng là shipper, hãy liên hệ ngay bộ phận hỗ trợ khách hàng của sàn để xác minh.
Khi bị rò rỉ dữ liệu cá nhân: Các bước cần thực hiện ngay
Nếu bạn nghi ngờ dữ liệu cá nhân đã bị lộ, hãy:
- Thông báo ngay cho cơ quan công an qua tổng đài 113 hoặc kênh trực tuyến của Bộ Công an.
- Báo cáo vụ việc cho nền tảng TMĐT để họ khóa tài khoản và tiến hành điều tra.
- Thay đổi mật khẩu và bật 2FA cho mọi tài khoản liên quan (email, ngân hàng, mạng xã hội).
- Theo dõi sao kê ngân hàng và báo cáo kịp thời bất kỳ giao dịch không xác định nào.
Luật sư Hà Huy Phong, Giám đốc Công ty Luật Inteco, nhấn mạnh: “Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân không còn là khuyến nghị mà là nghĩa vụ pháp lý. Việc không tuân thủ sẽ bị xử phạt nặng và gây mất uy tín cho doanh nghiệp cũng như cá nhân.”
Việc nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân không chỉ giúp phòng ngừa tội phạm mạng mà còn bảo vệ tài chính và uy tín cá nhân trong môi trường số ngày càng phức tạp.
