Đề xuất mở rộng tiêu chuẩn niêm yết cho doanh nghiệp chưa có lợi nhuận

Trong buổi tọa đàm do báo Tuổi Trẻ tổ chức vào ngày 5/1, ông Johan Nyvene – Chủ tịch HSC, đã đưa ra ý tưởng cho phép một số công ty chưa tạo ra lợi nhuận vẫn có thể đăng ký niêm yết trên Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) thông qua một bảng giao dịch riêng.

Quy định hiện tại của HoSE

Hiện nay, HoSE yêu cầu doanh nghiệp phải có lợi nhuận trong hai năm liên tiếp trước năm đăng ký và không được có lỗ lũy kế. Các công ty đã niêm yết nhưng gặp lỗ vẫn được giao dịch, tuy nhiên cổ phiếu có thể bị đưa vào danh sách cảnh báo hoặc thậm chí bị hủy niêm yết nếu lỗ kéo dài ba năm, vốn chủ sở hữu âm hoặc lỗ vượt vốn điều lệ.

Tham khảo mô hình quốc tế

Thị trường Mỹ, đặc biệt là Nasdaq, không bắt buộc công ty phải có lợi nhuận để niêm yết. Thay vào đó, họ tập trung vào tiêu chí như vốn chủ sở hữu tối thiểu, vốn hoá thị trường, giá cổ phiếu tối thiểu (thường từ 4 USD), số lượng cổ đông, tính thanh khoản và chuẩn mực quản trị. Vì vậy, nhiều startup công nghệ tăng trưởng nhanh vẫn có thể lên sàn dù chưa có lãi.

Lợi ích cho các doanh nghiệp công nghệ và nhà đầu tư

Việc nới lỏng tiêu chuẩn niêm yết sẽ tạo kênh huy động vốn mới cho các công ty công nghệ, startup và các dự án đổi mới sáng tạo – những lĩnh vực thường có chi phí đầu tư ban đầu cao và chưa đạt mức lợi nhuận theo tiêu chuẩn truyền thống. Đồng thời, nhà đầu tư sẽ có thêm lựa chọn đa dạng, giúp thị trường chứng khoán trở nên phong phú hơn.

Ông Nguyễn Thành Trung, Tổng giám đốc FinSuccess, nhấn mạnh rằng quy định hiện hành đang là rào cản lớn, khi nguồn vốn mạo hiểm (venture capital) ở Việt Nam còn hạn chế và việc không thể lên sàn làm giảm khả năng tiếp cận vốn của các startup.

Phản hồi từ cơ quan quản lý

Bà Phạm Thị Thùy Linh, Trưởng ban Phát triển thị trường chứng khoán – SSC, cho biết Chính phủ đã giao Bộ Tài chính soạn thảo nghị định riêng để hướng dẫn giao dịch với các doanh nghiệp sáng tạo. Bảng giao dịch mới sẽ có các tiêu chí niêm yết linh hoạt hơn, tập trung vào tiềm năng doanh thu và khả năng sinh lời trong tương lai thay vì chỉ xét lợi nhuận hiện tại.

Trong khuôn khổ chiến lược phát triển thị trường đến năm 2030, SSC cũng đang chuẩn bị triển khai cơ chế Đối tác bù trừ trung tâm (CCP). Khi cơ chế này ổn định, các nghiệp vụ giao dịch mới như bán chứng khoán chờ và giao dịch trong ngày (T0) sẽ được đưa vào thực tiễn, góp phần đưa Việt Nam gần hơn tới tiêu chuẩn của các thị trường phát triển.

Tất Đạt