USA sẽ kiểm soát mua bán dầu Venezuela vô thời hạn

USA quyết định kiểm soát hoạt động mua bán dầu của Venezuela một cách vô thời hạn, nhằm đảm bảo dòng tiền được dùng để cải thiện đời sống người dân Venezuela và giảm nguy cơ an ninh cho Mỹ.

Phát biểu của Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright

“Chúng tôi chỉ đang kiểm soát hoạt động tiếp thị và dòng tiền chảy vào Venezuela, để những khoản tiền đó được dùng để cải thiện cuộc sống của người dân Venezuela, đồng thời giảm mối đe dọa đối với nhân dân Mỹ. Chúng tôi không đánh cắp dầu của bất kỳ ai”, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright nói trong buổi phỏng vấn với CNBC vào ngày 7/1.

Kế hoạch kiểm soát và luân chuyển doanh thu

Wright cho biết sau cuộc đột kích vào Venezuela vào ngày 3/1, ông đã liên hệ điện thoại với lãnh đạo ba tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ để thảo luận tiềm năng đầu tư. Tuy nhiên, các công ty vẫn chưa sẵn sàng bỏ ra hàng tỷ USD do điều kiện kinh tế và chính trị ở Venezuela chưa ổn định.

Quy trình quản lý doanh thu

Theo Wright, thay vì phong tỏa hoàn toàn, Mỹ sẽ cho phép dầu Venezuela chảy tới các nhà máy lọc dầu trong nước và thị trường toàn cầu, nhưng mọi giao dịch sẽ được quản lý “vô thời hạn”. Doanh thu từ các đợt bán sẽ được chuyển vào tài khoản do chính phủ Mỹ kiểm soát, sau đó lại chuyển trở lại Venezuela để “phục vụ người dân”.

Ý kiến của các quan chức khác

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio xác nhận rằng doanh thu sẽ được sử dụng để hỗ trợ người dân Venezuela, không rơi vào tay bộ máy lãnh đạo. Ông nhấn mạnh rằng Washington đang tiến gần tới một thỏa thuận kiểm soát và bán dầu, đồng thời tạo cơ hội cho các công ty dầu khí phương Tây tiếp cận thị trường một cách “công bằng”.

Trong khi đó, người phát ngôn Nhà Trắng Taylor Rogers cho biết các bên đã đạt được thỏa thuận, dù chưa có văn kiện chính thức được công bố.

Phản ứng tại Quốc hội Mỹ

Những tuyên bố của chính quyền Trump đã gây tranh cãi gay gắt. Một số nghị sĩ Dân chủ chỉ trích kế hoạch “vô thời hạn” là hành động thôn tính ngành dầu mỏ của Venezuela. Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Murphy gọi đây là “kế hoạch điên rồ”, trong khi một số nghị sĩ Cộng hòa bày tỏ sự tin tưởng vào năng lực quản lý của Wright và yêu cầu Quốc hội giám sát chặt chẽ việc sử dụng nguồn tiền.

Đọc thêm các phân tích sâu về chính sách năng lượng Mỹ và tác động đến thị trường toàn cầu.

Khám phá các bài viết liên quan

Insight: Kiểm soát lâu dài của Mỹ đối với dầu Venezuela không chỉ là chiến lược kinh tế mà còn là công cụ địa chính trị, có thể thay đổi cân bằng quyền lực trong khu vực Nam Mỹ.

Mục tiêu và phạm vi của kế hoạch

Vào ngày 7/1, chính phủ Mỹ do Tổng thống Trump công bố một sáng kiến chưa từng có, nhằm chiếm quyền bán toàn bộ dầu thô Venezuela và giữ lợi nhuận trong các tài khoản ngân hàng Hoa Kỳ.

Chi tiết vẫn đang được thương thảo

Washington tuyên bố đã có một thỏa thuận sơ bộ với Caracas, trong khi công ty dầu quốc gia PDVSA khẳng định các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra và chưa đạt được kết quả cuối cùng.

Những yếu tố khiến kế hoạch trở nên độc đáo

Không có một quốc gia nào trong thời hiện đại trước đây từng cố gắng kiểm soát hoàn toàn xuất khẩu dầu của một nước khác một mình. Đề xuất này vượt qua các mô hình trước như chương trình dầu đổi lương thực sau Iraq, khi tiền thu được được quản lý bởi Liên Hợp Quốc chứ không phải một quốc gia duy nhất.

Phó Ngoại trưởng Marco Rubio nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ không chỉ thu giữ dầu tương đương hai tháng sản lượng của Venezuela mà còn mở ra một kênh tiếp cận thị trường công bằng cho các hãng dầu phương Tây.

Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết, sau khi bán lượng dầu dự trữ hiện tại, Mỹ sẽ tiếp tục bán toàn bộ sản lượng xuất khẩu của Venezuela mãi mãi, nhằm tạo đòn bẩy thúc đẩy các cải cách ở Caracas.

Quy trình tài chính và việc quản lý doanh thu

Số tiền thu được sẽ được chuyển vào các tài khoản của Bộ Tài chính Mỹ, nhằm ngăn chặn việc bị các chủ nợ của Venezuela chiếm đoạt. Tuy nhiên, quan chức PDVSA và chính phủ Caracas chưa xác nhận sẽ chấp nhận việc quản lý tài khoản như vậy.

Trong một cuộc phỏng vấn, Wright khẳng định rằng việc bán dầu sẽ không phải là “cướp đoạt” mà là “khởi động lại” nguồn cung dầu trên thị trường toàn cầu, đồng thời hứa sẽ đưa lợi nhuận trở lại cho người dân Venezuela.

Gỡ bỏ trừng phạt “có chọn lọc”

Bộ Năng lượng Mỹ công bố đã bắt đầu quảng bá dầu Venezuela với sự hỗ trợ của các nhà giao dịch hàng hóa và ngân hàng, đồng thời sẽ nới lỏng một số lệnh trừng phạt để tạo điều kiện thuận lợi cho giao dịch.

Ban đầu, dầu sẽ được lấy từ kho dự trữ của Venezuela, vốn đã bị phong tỏa và gây áp lực lên hoạt động khai thác. Mục tiêu là “đẩy dầu trở lại lưu thông” và bán ra thị trường.

Rủi ro pháp lý và phản hồi quốc tế

Giám đốc chương trình Luật Quốc tế và So sánh tại Stanford, Allen S. Weiner, cảnh báo rằng việc ép buộc một thỏa thuận bằng sức mạnh quân sự có thể vi phạm luật quốc tế, dù thực tế thực thi có thể gặp khó khăn.

Trong khi đó, hiến pháp Mỹ quy định quyền kiểm soát chi tiêu thuộc về Quốc hội, gây ra câu hỏi về cơ sở pháp lý mà chính quyền Trump sẽ dựa vào để tịch thu và sử dụng tiền thu được.