Bối cảnh tranh chấp Greenland

Greenland, đảo lớn nhất thế giới với diện tích hơn 2,16 triệu km², nằm trong khu vực Bắc Cực và là thành viên của Liên minh NATO thông qua Đan Mạch. Từ thập niên 1940, Hoa Kỳ đã duy trì một căn cứ không quân quan trọng trên đảo, khiến vị trí địa lý của Greenland trở thành “cốt lõi chiến lược” trong các cuộc tranh luận về an ninh quốc gia.

Lời cảnh báo của Tổng thống Trump

Vào ngày 16/1, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ có thể áp thuế thương mại đối với bất kỳ quốc gia nào không ủng hộ kế hoạch kiểm soát Greenland. Trong buổi phát biểu tại Nhà Trắng, ông nhấn mạnh việc kiểm soát đảo “là vì an ninh quốc gia” và thậm chí sẵn sàng cân nhắc biện pháp quân sự nếu “cần thiết”.

Trump cũng đề cập đến khả năng rút Mỹ khỏi NATO nếu liên minh không hỗ trợ Washington trong việc giành quyền kiểm soát khu vực Bắc Cực.

Phản ứng của các đồng minh NATO

Ngay sau lời phát biểu, các quốc gia châu Âu thành viên NATO đã lên tiếng ủng hộ Đan Mạch và Greenland, nhấn mạnh tầm quan trọng của cách tiếp cận đa phương để tránh leo thang căng thẳng. Italy, Anh, Phần Lan, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy và Thụy Điển đã công bố sẽ triển khai một số lượng nhỏ binh sĩ để chuẩn bị cho các cuộc tập trận tại Bắc Cực.

Đồng thời, một phái đoàn lưỡng đảng của Quốc hội Mỹ đã tới Copenhagen vào ngày 16/1 để thể hiện sự ủng hộ đối với Đan Mạch. Các quan chức ngoại giao của Đan Mạch và Greenland cũng đã đến Nhà Trắng vào ngày 14/1 để đàm phán, nhưng vẫn “bất đồng cơ bản” với quan điểm của Trump.

Triển vọng và các bước tiếp theo

Ngày 17/1, Nhà Trắng thông báo thành lập một nhóm làm việc gồm Mỹ, Đan Mạch và Greenland, dự kiến họp hai‑ba tuần một lần để tìm giải pháp hòa bình. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Đức công bố đang đánh giá các phương án tăng cường hiện diện quân sự tại Bắc Cực, bao gồm khả năng triển khai tiêm kích Eurofighter và các tàu tuần tra biển.

Thư ký báo chí Karoline Leavitt nhấn mạnh việc triển khai quân đội châu Âu không làm thay đổi mục tiêu của Trump, đồng thời khẳng định Mỹ vẫn duy trì “đối thoại mạnh mẽ” với các đồng minh NATO.

Những diễn biến này cho thấy căng thẳng địa chính trị quanh Greenland đang gia tăng, đồng thời đặt ra câu hỏi liệu các biện pháp thương mại và quân sự có thực sự giải quyết được vấn đề an ninh hay chỉ làm tăng nguy cơ xung đột.