Bối cảnh dân số Việt Nam

Trong năm 2024, tỷ lệ sinh trung bình của cả nước chỉ còn 1,91 trẻ mỗi phụ nữ, mức thấp kỷ lục và dự báo sẽ tiếp tục giảm. Đồng thời, tỷ lệ giới tính tại lúc sinh đạt 111,4 bé trai trên 100 bé gái, gây lo ngại về mất cân bằng giới tính trong tương lai.

Đề xuất tài chính trong dự thảo Luật Dân số

Bộ Y tế đang chuẩn bị một dự thảo Luật Dân số với ngân sách ước tính hơn 5.365 nghìn tỷ đồng. Mục tiêu chính là tạo động lực cho các gia đình sinh đủ hai con, đặc biệt là sinh đủ hai con trước tuổi 35.

Các gói hỗ trợ trọng tâm

• Hỗ trợ tài chính cho phụ nữ sinh hai con trước 35 tuổi: 650 tỷ đồng dưới dạng tiền mặt hoặc hiện vật.
• Thêm một tháng nghỉ thai sản cho phụ nữ sinh con thứ hai: Dự kiến chi 1.312 tỷ đồng.
• Miễn, giảm chi phí khám thai định kỳ: Khoảng 24,3 tỷ đồng.
• Ưu đãi cho các gia đình chỉ sinh hai con gái: Khoảng 151,8 tỷ đồng nhằm cân bằng tỷ lệ giới tính.
• Hỗ trợ chi phí ăn uống cho trẻ em mẫu giáo và các dịch vụ y tế khác: Tổng chi hàng nghìn tỷ đồng.

Những lợi ích dự kiến

Những khoản hỗ trợ này giúp phụ nữ giảm gánh nặng tài chính, có thêm thời gian chăm sóc con, đồng thời khuyến khích nam giới tham gia hỗ trợ gia đình. Bộ Y tế kỳ vọng các biện pháp sẽ nâng mức sinh trở lại mức thay thế và giảm chênh lệch giới tính.

Những bước tiếp theo

Đề xuất sẽ được trình lên Quốc hội xem xét, sau đó sẽ có các quy định chi tiết về điều kiện nhận hỗ trợ và quy trình thực hiện. Người dân quan tâm có thể theo dõi thông tin cập nhật trên các kênh truyền thông của Bộ Y tế.

Luật Dân số 2024 và thông tư hướng dẫn mới

Theo Cục trưởng Cục Dân số, trước ngày 15/5 sẽ ban hành Thông tư hướng dẫn Luật Dân số, trong đó quy định chi tiết mẫu giấy tờ chứng minh đối tượng và điều kiện được ưu tiên mua nhà ở xã hội.

Đối tượng được ưu tiên mua, thuê nhà xã hội

Gia đình có từ hai con trở lên, đặc biệt là phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, sẽ được xếp vào danh sách ưu tiên. Quy định này xuất phát từ Điều 29 của Luật Dân số, bổ sung cụ thể đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội.

Tiêu chí cụ thể

• Phụ nữ có hai con sinh ra trước 35 tuổi.
• Gia đình có mức sinh dưới mức sinh thay thế ở các tỉnh, thành phố.
• Người có hai con hoặc nhiều hơn và đang ở trong độ tuổi lao động.

Quy định nghỉ thai sản và hỗ trợ tài chính

Luật Dân số sửa đổi thời gian nghỉ thai sản: phụ nữ nghỉ 7 tháng khi sinh con thứ hai, nam giới được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. Đối với phụ nữ sinh đôi trở lên, mỗi đứa con thứ hai trở đi sẽ được nghỉ thêm 1 tháng.

Chính phủ sẽ quy định mức hỗ trợ tài chính cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi và cho các khu vực có mức sinh thấp. Các khoản hỗ trợ sẽ có hiệu lực từ 1/1/2027.

Thủ tục và giấy tờ cần chuẩn bị

Để được hưởng ưu đãi, người dân cần nộp hồ sơ gồm:

1. Bản sao sổ hộ khẩu.
2. Giấy khai sinh của các con.
3. Chứng minh thu nhập và tài sản.
4. Mẫu giấy tờ chứng minh đối tượng theo Thông tư mới (sẽ được công bố trước 15/5).

Những lưu ý quan trọng

Luật nghiêm cấm mọi hình thức lựa chọn giới tính thai nhi, cũng như hành vi ép buộc sinh con hoặc không sinh con. Vi phạm sẽ bị xử lý hành chính hoặc đình chỉ hành nghề y tế.

Đối với các doanh nghiệp và cơ quan nhà nước, việc cập nhật quy định mới trong hợp đồng lao động và chế độ nghỉ thai sản là bắt buộc.