Europa Clipper, chuyến thám hiểm 6 năm tới Europa, đang gặp một bất ngờ đáng lo ngại.

Europa – Mặt trăng “hứa hẹn” của sự sống

Europa, một trong bốn mặt trăng Galileo của sao Mộc, được quan sát lần đầu bởi Galileo Galilei vào đầu thế kỷ XVII. Các dữ liệu radar và quang học hiện đại cho thấy bề mặt Europa được phủ một lớp băng dày, dưới đó là một đại dương nước lỏng khổng lồ ước tính có độ sâu tới 100 km.

Mô hình địa chất mới của Tiến sĩ Paul Byrne

Năm 2023, tiến sĩ Paul Byrne và các đồng nghiệp tại Đại học Washington (St. Louis) công bố một mô hình địa chất chi tiết của Europa trên tạp chí Nature Communications. Mô hình tính đến các yếu tố như áp lực thủy triều (độ mạnh lên tới 0,1 MPa), co rút toàn cầu, đối lưu trong lớp băng và quá trình serpentin hóa – phản ứng đá và nước tạo ra hydro.

Kết quả cho thấy, ngay cả trong các vùng vết nứt hiện có trên đáy biển, các cơ chế trên không đủ mạnh để kích hoạt kiến tạo địa chất mới. Năng lượng nhiệt sinh ra từ serpentin hóa chỉ chiếm <1 % năng lượng cần thiết để duy trì các “hệ sinh thái” hoá học dưới đáy biển.

Hệ quả cho sứ mệnh Europa Clipper

Nếu đáy biển của Europa thực sự tĩnh lặng, nguồn năng lượng hoá học cho các vi sinh vật sẽ thiếu hụt nghiêm trọng – trái ngược với giả thuyết “đáy biển nhiệt động” dựa trên các lò hơi thủy nhiệt giống như ở Enceladus hay các miệng phun ở đáy đại dương Trái Đất.

Điều này đặt ra câu hỏi lớn cho Europa Clipper: liệu tàu sẽ thu thập đủ dữ liệu để chứng minh hoặc bác bỏ khả năng sinh học hay không? Các ấn định hiện tại của sứ mệnh vẫn hướng tới đo đạc độ dày băng, thành phần hóa học nước và các dấu hiệu của hoạt động địa chất.

Kết luận và triển vọng

Mô hình mới không phủ nhận hoàn toàn khả năng tồn tại sự sống, nhưng nhấn mạnh rằng Europa có thể không cung cấp môi trường năng lượng đủ mạnh để duy trì sinh vật phức tạp. Chúng ta sẽ phải chờ dữ liệu thực tế từ Europa Clipper – dự kiến hạ cánh vào cuối năm 2030 – để có câu trả lời cuối cùng.

Bạn nghĩ sao về khả năng sống trên Europa? Hãy chia sẻ quan điểm và đón chờ những cập nhật mới nhất từ sứ mệnh.