Thị trường chứng khoán Việt Nam gần đây đã chứng kiến sự dậy sóng trước đề xuất mới của Bộ Tài chính về Luật Thuế Thu nhập cá nhân sửa đổi. Đề xuất đáng chú ý là mức thuế suất 20% trên thu nhập từ bán chứng khoán sau khi trừ giá mua và chi phí. Phương án này không mới, từng được quy định trong Luật Thuế TNCN năm 2007 nhưng do vướng mắc thực thi, từ năm 2015, luật thuế thống nhất chuyển sang phương pháp đơn giản: Thu thuế 0.1% trên giá trị mỗi lần giao dịch.

Việc áp thuế mới sẽ tác động thế nào đến thị trường? Liệu thị trường tài chính Việt Nam bao giờ mới có thể ‘đi bằng hai chân’ ngân hàng và chứng khoán một cách vững chắc trong khi chính sách thuế có nguy cơ làm chùn bước chân thứ hai? Đề xuất thuế 20% trên lãi chứng khoán: Công bằng hay cản trở thị trường? Đề xuất áp thuế 20% trên phần lãi chứng khoán ngay lập tức tạo ra luồng ý kiến trái chiều trong giới đầu tư và chuyên gia. Một mặt, nhiều ý kiến ủng hộ vì cho rằng đây là bước tiến văn minh, đảm bảo công bằng thu nhập giữa chứng khoán với các nguồn thu khác.

Ở chiều ngược lại, không ít chuyên gia và nhà đầu tư lo ngại rằng đánh thuế trực tiếp trên lợi nhuận sẽ làm giảm sức hấp dẫn của chứng khoán Việt Nam. Sự thay đổi đột ngột này có thể giảm động lực giao dịch, đặc biệt ở nhà đầu tư ngắn hạn. Thị trường tài chính Việt Nam với hai thái cực Trong các chiến lược phát triển thị trường tài chính, cơ quan quản lý nhiều lần nhấn mạnh: Thị trường tài chính muốn vững mạnh phải ‘đi bằng hai chân’ – gồm thị trường tiền tệ và thị trường vốn.

Tuy nhiên, thực tế sau gần 30 năm xây dựng, thị trường vốn Việt Nam vẫn là ‘chân trụ yếu’, trong khi hệ thống ngân hàng thương mại gánh vác phần lớn vai trò cung ứng vốn cho nền kinh tế. Người Việt Nam hầu như ai cũng sở hữu ít nhất một tài khoản ngân hàng, nhưng tỷ lệ người dân đầu tư chứng khoán còn rất khiêm tốn. Hiện cả nước có khoảng 10 triệu tài khoản chứng khoán, tương đương 10% dân số.

Vì sao thị trường chứng khoán, trái phiếu chưa phát huy vai trò tương xứng? Có nhiều nguyên nhân, nhưng một yếu tố quan trọng là thói quen và tâm lý của nhà đầu tư cá nhân. Từ trước đến nay, người dân gửi tiết kiệm ngân hàng vừa an toàn, lãi suất ổn định lại không phải đóng thuế thu nhập cá nhân trên tiền lãi. Nếu chính sách thuế chứng khoán mới được thông qua như đề xuất hiện nay, mặc dù có thể giúp thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận gần hơn với các thông lệ quốc tế, nhưng cục diện so sánh giữa kênh đầu tư và kênh tiết kiệm ngân hàng sẽ thay đổi đáng kể – một ‘bước lùi’ của thị trường chứng khoán.

Cụ thể, giả sử lãi suất tiền gửi tiết kiệm duy trì không chịu thuế, còn đầu tư chứng khoán phải chịu thuế 20% trên phần lãi, thì ưu thế lợi nhuận sau thuế nghiêng hẳn về gửi tiết kiệm trong nhiều trường hợp. Cân bằng lợi ích trước ngưỡng cửa mới Đề xuất thuế chứng khoán 20% trên phần lãi đang đặt thị trường tài chính Việt Nam trước một ngưỡng cửa lựa chọn quan trọng.

Một mặt, chính sách thuế mới hứa hẹn tính công bằng và tiệm cận thông lệ quốc tế. Mặt khác, nếu không thận trọng, nó có thể trở thành bước lùi cho mục tiêu phát triển thị trường vốn. Để làm được điều này, các cơ quan quản lý nên tính đến lộ trình thực hiện phù hợp. Đặc biệt, có thể xem xét miễn hoặc giảm thuế cho một số sản phẩm cần khuyến khích, chẳng hạn như quỹ đầu tư dài hạn, đặc biệt là quỹ mở trái phiếu.

Tóm lại, câu chuyện thuế chứng khoán 20% không chỉ là bài toán thu ngân sách, mà còn là phép thử đối với tầm nhìn phát triển thị trường tài chính Việt Nam. Một quyết sách nếu thiếu cân bằng có thể khiến thị trường mãi ‘đi khập khiễng’ với ‘chiếc chân’ ngân hàng quá tải. Để đạt được mục tiêu phát triển thị trường tài chính toàn diện và bền vững, các cơ quan quản lý cần xem xét và đánh giá kỹ lưỡng các tác động của chính sách thuế mới đối với thị trường chứng khoán và toàn bộ hệ thống tài chính.

Ngày 29/7, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.206 đồng, tăng 24 đồng so với ngày trước đó. Với biên độ 5% so với tỷ giá trung tâm, các ngân hàng thương mại hiện được phép mua bán USD trong khoảng từ 23.945 đến 26.466 đồng. Sự điều chỉnh này đã đẩy giá USD trên thị trường chính thức lên mức cao nhất từ trước đến nay tại nhiều ngân hàng thương mại.

So với đầu năm, giá mỗi USD trên thị trường chính thức đã tăng khoảng 850 đồng, tương đương mức tăng khoảng 3,3%. Tại các ngân hàng thương mại lớn, giá USD đang được niêm yết ở các mức sau: Vietcombank hiện niêm yết giá USD ở mức 26.010 – 26.400 đồng, tăng 30 đồng so với ngày trước đó. Tương tự, BIDV cũng công bố tỷ giá ở mức 26.040 – 26.400 đồng. Tại Techcombank, giá USD được niêm yết ở mức 26.062 – 26.402 đồng.

Hiện tại, giá USD trên thị trường chính thức đang giao dịch rất sát với thị trường chợ đen, nơi giá đôla Mỹ được giao dịch quanh mức 26.380 – 26.460 đồng. Đồng thời, chỉ số USD Index, đo lường sức mạnh của đồng USD trên thị trường quốc tế, đang giao dịch ở mức 98,68 điểm, thấp hơn 9% so với đầu năm.

Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước, ông Phạm Chí Quang, giải thích rằng việc duy trì mặt bằng lãi suất thấp cùng với việc khối ngoại bán ròng đã khiến VND giảm giá dù đồng USD đang yếu. Mặt bằng lãi suất thấp đã dẫn đến chênh lệch lãi suất giữa tiền đồng và USD bị âm, từ đó gây ra biến động trong cân đối cung cầu ngoại tệ và khiến các tổ chức chuyển đổi sang đồng tiền khác hấp dẫn hơn để nắm giữ.

Ngoài ra, hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài trên sàn chứng khoán cũng đã ảnh hưởng đến thị trường ngoại hối. Trong khi đó, thị trường kim loại quý gần đây khá ổn định với biên độ dao động hẹp. Vào sáng nay, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) đã niêm yết giá vàng miếng ở mức 119,5 – 121 triệu đồng mỗi lượng. Giá nhẫn trơn được niêm yết tại mức 114,4 – 116,9 triệu đồng một lượng.

Nhà đầu tư tài sản kỹ thuật số nổi tiếng Dan Tapiero đã quyết định gộp các công ty cổ phần tư nhân của mình, bao gồm 10T Holdings và 1RoundTable Partners, thành một thực thể duy nhất có tên là 50T. Sự thay đổi thương hiệu này phản ánh dự đoán của Tapiero rằng lĩnh vực blockchain có thể đạt giá trị 50 nghìn tỷ USD trong thập kỷ tới.

Việc tái thương hiệu này cho thấy sự điều chỉnh trong triển vọng thị trường và phù hợp với sự tăng trưởng nhanh chóng của lĩnh vực blockchain. Lĩnh vực này đã vượt qua các dự kiến ban đầu vào năm 2020 và hiện đang hướng tới các dự án có khả năng tạo ra giá trị dài hạn. Trọng tâm mới của công ty sẽ là các dự án blockchain có khả năng mở rộng.

Các phát triển gần đây trong ngành, bao gồm việc Circle tiến hành chào bán cổ phiếu lần đầu và Deribit được thâu tóm, được Tapiero xem là bằng chứng cho việc áp dụng của tổ chức và tạo ra giá trị trên chuỗi. Thương hiệu 50T đại diện cho một bước chuyển hướng sang các cơ hội có tác động cao trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng blockchain và Web3.

Cùng với việc tái thương hiệu, 50T sẽ ra mắt một quỹ cổ phần tăng trưởng trị giá 500 triệu USD để đầu tư vào các công ty cơ sở hạ tầng blockchain và Web3 đã được thiết lập. Quỹ này có thời gian đầu tư mười năm và sẽ nhắm vào các doanh nghiệp có khả năng ảnh hưởng lớn đến thị trường.

Dự báo của Tapiero về giá trị thị trường 50 nghìn tỷ USD phụ thuộc vào việc tiếp tục chấp nhận của tổ chức và sự rõ ràng về quy định. Việc hỗ trợ các dự án blockchain mang tính đột phá của công ty cho thấy trọng tâm vào các công ty giải quyết khả năng mở rộng, bảo mật và khả năng tương tác.

Việc ra mắt quỹ 500 triệu USD phù hợp với xu hướng vốn cổ phần tăng trưởng chảy vào cơ sở hạ tầng blockchain. Quỹ này sẽ tập trung vào các công ty trưởng thành với các mô hình kinh doanh đã được chứng minh.

Các nhà phân tích lưu ý rằng việc tái thương hiệu và ra mắt quỹ phù hợp với động lực ngành rộng lớn hơn, bao gồm sự trưởng thành của tài chính phi tập trung (DeFi) và sự phát triển của các giải pháp blockchain cấp doanh nghiệp. Tuy nhiên, đạt được giá trị vốn hóa thị trường 50 nghìn tỷ USD vẫn phụ thuộc vào việc vượt qua các rào cản quy định, điều kiện kinh tế vĩ mô và tâm lý công chúng đối với tài sản kỹ thuật số.

Được biết đến nhiều nhất là một nhà đầu tư mạo hiểm trong lĩnh vực tài sản kỹ thuật số, Tapiero và các công ty của ông đã có một sự nghiệp lâu dài trong ngành công nghiệp blockchain.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ban hành Đạo luật GENIUS, một quy định quan trọng để quản lý các tiền số ổn định (stablecoin). Đây là một bước ngoặt quan trọng cho ngành công nghiệp tiền số, đánh dấu sự thay đổi trong chính sách của chính quyền Mỹ dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump.

Đạo luật GENIUS đã được thông qua bởi cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ với đa số phiếu lưỡng đảng. Đạo luật này thiết lập những quy định ban đầu và cơ chế bảo vệ người tiêu dùng đối với stablecoin – loại tiền mã hóa gắn với tài sản ổn định như đồng USD để giảm biến động giá.

Với việc Đạo luật GENIUS được ký ban hành, các ngân hàng, tổ chức phi ngân hàng và liên hiệp tín dụng giờ đây có thể chính thức tham gia vào thị trường bằng cách phát hành stablecoin của riêng mình. Stablecoin được thiết kế để duy trì giá trị ổn định, thường là theo tỷ lệ 1:1 với đồng USD.

Việc sử dụng stablecoin đã bùng nổ trong những năm gần đây, đặc biệt trong giới giao dịch tiền mã hóa khi di chuyển vốn giữa các loại token. Ngành công nghiệp này kỳ vọng stablecoin sẽ sớm được sử dụng rộng rãi trong các giao dịch thanh toán tức thời.

Luat mới yêu cầu stablecoin phải được bảo chứng bằng các tài sản có tính thanh khoản cao như đồng USD và trái phiếu kho bạc Mỹ ngắn hạn. Đồng thời, các tổ chức phát hành phải công khai hàng tháng thành phần dự trữ của họ.

Các công ty và lãnh đạo trong ngành tiền số cho rằng luật này sẽ giúp nâng cao uy tín của stablecoin và khiến các ngân hàng, nhà bán lẻ cũng như người tiêu dùng sẵn sàng hơn trong việc sử dụng chúng để chuyển tiền tức thì.

Theo nhà cung cấp dữ liệu tiền mã hóa CoinGecko, thị trường stablecoin hiện được định giá hơn 260 tỷ USD và có thể tăng lên 2.000 tỷ USD vào năm 2028 nhờ luật mới, theo ước tính của ngân hàng Standard Chartered đầu năm nay.

Tổng thống Trump nhiều lần cam kết đưa Mỹ trở thành “thủ phủ tiền số của thế giới”. Tại lễ ký ban hành Đạo luật GENIUS, Tổng thống Trump tuyên bố hỗ trợ ngành công nghiệp tiền số là “tốt cho đồng USD và tốt cho nước Mỹ”.

Chính quyền Tổng thống Trump đang cho thấy sự xoay trục rõ rệt trong chính sách tiền số, chuyển từ hoài nghi sang thúc đẩy mạnh mẽ, mở đường cho việc Mỹ trở thành trung tâm toàn cầu của ngành tiền số.

Trong quý 2/2025, xu hướng rút vốn tại các quỹ đầu tư tiếp tục diễn ra mạnh mẽ với giá trị rút ròng lên tới 6,8 nghìn tỷ đồng. Điều này đã nâng tổng quy mô rút ròng trong nửa đầu năm 2025 lên 12,5 nghìn tỷ đồng, tương đương với cùng kỳ năm 2024. Dữ liệu mới nhất từ FiinTrade cho thấy giá trị rút ròng trong tháng 6/2025 là khoảng 1,82 nghìn tỷ đồng, tăng nhẹ so với tháng 5. Đây là tháng thứ 8 liên tiếp dòng tiền bị rút khỏi các quỹ đầu tư cổ phiếu và trái phiếu.

Áp lực rút vốn gia tăng đáng kể ở quỹ cổ phiếu với giá trị rút ròng trong tháng 6 là hơn 2,3 nghìn tỷ đồng, tăng 35,2% so với tháng 5. Ngược lại, nhóm quỹ trái phiếu ghi nhận dòng vốn vào ròng trở lại với hơn 500 tỷ đồng trong tháng 6/2025. Ở nhóm quỹ thụ động ETF, dòng tiền bị rút ròng hơn 1,1 nghìn tỷ đồng, chủ yếu là dòng tiền ngoại. Đáng chú ý, quỹ Fubon FTSE Vietnam ETF dẫn đầu với giá trị rút ròng gần 458 tỷ đồng.

Mặc dù vậy, một số quỹ bắt đầu có dòng vốn vào ròng trở lại trong nửa đầu tháng 7, bao gồm quỹ VanEck Vietnam ETF và ETF DCVFMVN DIAMOND. Điều này cho thấy tín hiệu tích cực và khả năng dòng tiền sẽ dần ổn định trong thời gian tới.

Nguyên nhân chính của xu hướng rút vốn trong thời gian qua là do sự đảo chiều của dòng tiền vào quỹ TCBF. Tuy nhiên, một tín hiệu tích cực đã xuất hiện khi quỹ TCBF có dòng tiền vào ròng trở lại trong tháng 6 và nửa đầu tháng 7. Điều này có thể giúp giảm bớt áp lực rút vốn và ổn định dòng tiền cho thị trường.

Về tỷ trọng tiền mặt, 25/34 quỹ mở cổ phiếu đã giảm tỷ trọng tiền mặt, phản ánh tâm lý lạc quan hơn và kỳ vọng về khả năng tăng trưởng của thị trường. Việc giảm tỷ trọng tiền mặt cho thấy các quỹ đầu tư đang kỳ vọng vào sự tăng trưởng của thị trường và sẵn sàng sử dụng nguồn vốn để mua vào các tài sản.

Trong tháng 6/2025, HPG là top mua ròng của các quỹ, trong khi VIC và VHM nằm trong top bị bán ròng. Điều này cho thấy sự dịch chuyển của dòng tiền vào các ngành và doanh nghiệp cụ thể, với HPG là điểm đến của dòng tiền trong tháng qua. Các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến của dòng tiền và điều chỉnh chiến lược đầu tư phù hợp.

Để biết thêm thông tin chi tiết về thị trường quỹ đầu tư, vui lòng tham khảo trang web của FiinTrade để cập nhật những thông tin mới nhất.