Nội dung chính
Thực trạng thiếu hụt đồng đang gia tăng trên toàn cầu
Cuộc đua trí tuệ nhân tạo và chi tiêu quốc phòng đang đẩy giá đồng lên mức kỷ lục, khiến nguồn cung trở thành nút thắt cho tăng trưởng kinh tế.
Nhu cầu đồng tăng nhanh trong khi khả năng khai thác mới bị hạn chế bởi cấu trúc mỏ, chi phí và thời gian triển khai dài hạn. Điều này làm tăng nguy cơ đồng trở thành “bottleneck” cho các ngành công nghệ cao.
Giá đồng bùng nổ và các yếu tố kích thích
Giá đồng trên sàn LME đã chạm mức trên 13.000 USD/tấn, mức cao kỷ lục kể từ khi ghi nhận. Nguyên nhân chủ yếu là sự ngưng hoạt động của một số mỏ lớn và dự đoán thuế quan kim loại ở Mỹ do chính quyền Trump đề xuất, cùng với lượng đồng tích trữ tăng đột biến tại kho dự trữ Mỹ.
Nhu cầu đồng đến năm 2040
Theo báo cáo của S&P Global, nhu cầu đồng toàn cầu sẽ tăng 50% so với mức hiện tại, đạt khoảng 42 triệu tấn vào năm 2040. Các ngành truyền thống như xây dựng, thiết bị gia dụng, vận tải và sản xuất điện vẫn chiếm phần lớn, nhưng tăng trưởng mạnh nhất sẽ đến từ các ứng dụng chuyển đổi năng lượng: xe điện, năng lượng tái tạo, pin và mở rộng lưới điện.
Đặc biệt, trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng AI sẽ tiêu thụ thêm 4 triệu tấn đồng, tương đương ba lần nhu cầu hiện tại của lĩnh vực này. Nếu 1 tỷ robot hình người hoạt động vào 2040, chúng sẽ cần khoảng 1,6 triệu tấn đồng mỗi năm – chiếm ~6% tổng tiêu thụ hiện tại.
Giới hạn cung và dự báo thiếu hụt
Sản lượng đồng toàn cầu dự kiến đạt đỉnh 33 triệu tấn vào năm 2030, sau đó giảm do suy giảm chất lượng quặng và khó khăn trong việc khởi công các dự án khai thác mới. Kết quả, sẽ có khoảng 10 triệu tấn thiếu hụt, ngay cả khi tính cả đồng tái chế tăng gấp đôi.
Thị trường đồng còn chịu áp lực từ chuỗi cung ứng tập trung, thời gian phát triển mỏ kéo dài và chi phí đầu tư tăng cao. Khi giá tiếp tục leo thang, một số nhà sản xuất có thể chuyển sang vật liệu thay thế, làm giảm tiêu thụ thực tế.
Những bước đi tiềm năng
Để giảm áp lực, các nhà khai thác cần tăng cường đầu tư vào công nghệ khai thác sâu, tái chế và phát triển các nguồn đồng phụ (phụ phẩm kim loại). Đồng thời, các nhà hoạch định chính sách nên xem xét cơ chế thuế và dự trữ chiến lược để ổn định giá cả.
Như Aurian De La Noue, trưởng bộ phận tư vấn chuyển đổi năng lượng tại S&P Global, “Thị trường đồng đang đứng trước một thách thức chưa từng có; việc cân bằng nhu cầu mới và nguồn cung truyền thống sẽ quyết định tương lai của nhiều ngành công nghiệp.”
