Nội dung chính
Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ và Iran trong hai tuần tới đang tạo ra một hy vọng ngoại giao tại Islamabad, nhưng giới quan sát lo ngại đây chỉ là sự tạm nghỉ ngắn ngủi trước những biến động lớn.
Sự can thiệp ngoại giao kịp thời từ Pakistan đã tạo ra một kẽ hở cho các bên ngồi lại với nhau. Việc Mỹ và Iran chấp nhận tạm dừng xung đột để tiến hành các cuộc đàm phán tại thủ đô Islamabad không chỉ nhằm giải tỏa căng thẳng tại eo biển Hormuz mà còn hướng tới một giải pháp chính trị bền vững hơn cho khu vực Trung Đông.
Bản chất của đề xuất 10 điểm từ phía Tehran
Để đạt được thỏa thuận này, phía Iran đã đưa ra một danh mục gồm 10 điểm trọng yếu nhằm chấm dứt tình trạng đối đầu. Thực tế, đây không phải là những yêu cầu mới mà là sự tái khẳng định các điều kiện tiên quyết mà Iran đã kiên trì theo đuổi bấy lâu nay. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất vẫn nằm ở phía Washington, khi các điều khoản này thường xuyên bị chính quyền Mỹ bác bỏ với lý do không đảm bảo an ninh quốc gia.
Những mâu thuẫn chưa thể khỏa lấp: Tại sao thỏa thuận này rất mong manh?
Dù lệnh ngừng bắn được cả hai phía coi là một thắng lợi về mặt truyền thông, nhưng thực tế địa chính trị lại cho thấy một bức tranh xám xịt hơn nhiều. Có ba yếu tố then chốt khiến sự ổn định này dễ dàng đổ vỡ:
- Sự leo thang ở các mặt trận phụ: Trong khi Mỹ và Iran tạm dừng đối đầu trực tiếp, xung đột giữa Israel và các lực lượng tại Lebanon vẫn tiếp diễn dữ dội. Điều này khiến tình hình khu vực vẫn nằm trong trạng thái ‘nóng’ và cực kỳ khó kiểm soát.
- Sự hiện diện quân sự và áp lực từ eo biển Hormuz: Mỹ vẫn duy trì lực lượng quân sự dày đặc xung quanh Iran và chưa có dấu hiệu rút quân. Thực tế, eo biển Hormuz – huyết mạch năng lượng thế giới – vẫn đang trong tình trạng bị phong tỏa về mặt thực tế, gây áp lực cực lớn lên nền kinh tế toàn cầu.
- Sự khó lường trong chính sách đối ngoại: Phong cách điều hành của Tổng thống Donald Trump với những thay đổi quan điểm đột ngột khiến Tehran luôn giữ thái độ thận trọng. Iran không tin rằng các cam kết ngừng bắn từ phía Mỹ có tính bền vững lâu dài.
Góc nhìn chuyên gia: Triển vọng hòa đàm thực chất
Từ góc độ phân tích địa chính trị, triển vọng đạt được một hiệp ước hòa bình thực chất trong tương lai gần là rất thấp. Hiện tại, chúng ta đang chứng kiến một thế trận ‘giằng co’ về lợi ích: Mỹ vẫn tự tin vào ưu thế áp đảo về quân sự, trong khi Iran nắm giữ nhiều đòn bẩy chiến lược thông qua các lực lượng ủy nhiệm và khả năng kiểm soát các tuyến đường hàng hải quan trọng. Thêm vào đó, sự thiếu thiện chí từ phía Israel trong việc tiến tới một thỏa thuận hòa ước giữa hai cường quốc này càng khiến tiến trình đàm phán trở nên bế tắc.
Vai trò trung gian của Pakistan dù rất đáng ghi nhận trong việc thiết lập ‘khoảng lặng’ này, nhưng sẽ sớm chạm tới giới hạn khi các bên bước vào giai đoạn thương lượng thực chất về các lợi ích cốt lõi.
Theo bạn, liệu các cuộc đàm phán tại Islamabad có thể tạo ra một khuôn khổ hòa bình mới cho Trung Đông, hay đây chỉ là sự chuẩn bị cho một cuộc đối đầu khốc liệt hơn? Hãy để lại ý kiến của bạn dưới phần bình luận.
