Nội dung chính
Khám phá cách thức Hội Luật gia tỉnh Lào Cai đang đi đầu trong việc tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, mang kiến thức pháp lý thiết thực đến mọi tầng lớp người dân vùng cao.
Vai trò của các tổ chức chuyên môn như Hội Luật gia trong công tác phổ biến pháp luật (PBPL) là yếu tố then chốt để hiện thực hóa tinh thần thượng tôn pháp luật. Tại Lào Cai, Hội Luật gia tỉnh đã và đang triển khai các hoạt động tuyên truyền sâu rộng tại cơ sở, tạo ra tác động rõ rệt không chỉ trong việc nâng cao nhận thức pháp luật mà còn trong việc chủ động hòa giải, giải quyết xung đột ngay tại các thôn bản dân cư.
Chiến lược PBPL lưu động: Tiếp cận gần gũi với người dân
Hoạt động tiêu biểu cho chiến lược này là hội nghị truyền thông và tư vấn pháp luật lưu động được tổ chức tại các địa phương có điều kiện giao thông khó khăn, điển hình là tại xã Bát Xát. Sự tham gia đông đảo của người dân ngay từ sáng sớm cho thấy nhu cầu cấp thiết về thông tin pháp lý chính xác và dễ hiểu.
Từ lý thuyết khô khan đến thực tiễn sinh động
Điểm khác biệt cốt lõi trong phương pháp tiếp cận của các luật gia là việc không chỉ trình bày lý thuyết mà còn trực tiếp giải đáp các vướng mắc cá nhân. Các chuyên gia đã hóa giải những vấn đề phức tạp, gắn liền với đời sống thường nhật của đồng bào vùng cao, như:
- Tranh chấp quyền sử dụng đất và thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Các quy định chi tiết về Hôn nhân và Gia đình.
- Quyền lợi hợp pháp trong các chương trình phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
Chị Tẩn Thị Cúc, Bí thư Chi bộ thôn Tân Bảo, nhận định rõ hiệu quả: “Việc bà con được đặt câu hỏi tình huống cụ thể và nhận được giải đáp tức thì giúp chúng tôi nắm vững kiến thức để tuyên truyền lại một cách hiệu quả hơn.”
Thống kê hoạt động và Phạm vi tác động
Tính đến thời điểm hiện tại (đầu năm 2026), Thường trực Hội Luật gia tỉnh đã tổ chức **8 hội nghị tuyên truyền** tại các xã như Mù Cang Chải, Khao Mang, Bát Xát. Các sự kiện này thu hút **trên 1.000 lượt người tham dự**, tập trung chủ yếu vào đồng bào dân tộc thiểu số. Nội dung trọng tâm xoay quanh các đạo luật có tính ứng dụng cao:
- Luật Đất đai (đặc biệt quan trọng ở khu vực có tranh chấp tài nguyên).
- Luật Hôn nhân và Gia đình.
- Luật Phòng chống ma túy, Luật Cư trú.
- Các chính sách hỗ trợ người nghèo.
Ông Sùng A Nhà, Phó Chánh văn phòng HĐND, UBND xã Lao Chải, nhấn mạnh tính thiết thực: “Hội nghị giúp bà con tiếp cận thông tin trực tiếp, dễ hiểu, qua đó hạn chế tranh chấp, khiếu kiện ngay từ khâu cơ sở.”
Phối hợp liên ngành: Mô hình Tuyên truyền Gián tiếp qua Phiên tòa Giả định
Bên cạnh hoạt động tuyên truyền trực tiếp, Hội Luật gia còn mở rộng tầm ảnh hưởng thông qua hợp tác liên ngành với Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát, Công an và Đoàn Thanh niên. Hoạt động nổi bật là tổ chức các **Phiên tòa Giả định** tại trường học, một hình thức giáo dục pháp luật gián tiếp nhưng cực kỳ trực quan.
Năm 2025, mô hình này đã được triển khai **5 lần**, thu hút hàng nghìn học sinh. Việc tái hiện các tình huống pháp lý vi phạm (như lừa đảo qua mạng, tội phạm vị thành niên) giúp thế hệ trẻ nhận thức sâu sắc về hậu quả pháp lý.
Em Nguyễn Hoàng Minh, học sinh THPT Nguyễn Huệ, chia sẻ kinh nghiệm thu được: “Sau phiên tòa về lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tôi đã ý thức hơn về việc bảo vệ thông tin cá nhân và sử dụng không gian mạng an toàn.”
Đóng góp vào hệ thống thể chế và dịch vụ pháp lý chuyên sâu
Thẩm quyền và chuyên môn của Hội Luật gia còn được thể hiện qua việc tham gia xây dựng pháp luật. Trong năm 2025, Hội đã chủ động đóng góp ý kiến vào **trên 30 dự án luật** và văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương và địa phương, đảm bảo các quy định phản ánh đúng thực tiễn thi hành tại cơ sở.
Tăng cường tư vấn và Trợ giúp pháp lý
Song song với công tác tuyên truyền, dịch vụ tư vấn và trợ giúp pháp lý (TGPL) cũng được đẩy mạnh đa kênh (điện thoại, văn bản, trực tiếp). Chỉ riêng năm 2025, Thường trực Hội đã **tư vấn trực tiếp cho hơn 500 lượt công dân**.
Vai trò của Hội không chỉ dừng lại ở việc tư vấn mà còn mở rộng sang tham gia hoạt động tố tụng nhằm **phòng chống oan sai**, tích cực phối hợp tiếp công dân và xử lý khiếu nại tố cáo. Luật gia Phan Văn Tiến, Phó Chủ tịch Thường trực Hội, khẳng định cam kết này.
Định hướng phát triển: Xây dựng mô hình pháp lý cộng đồng
Về phương hướng sắp tới (năm 2026), Hội Luật gia tỉnh Lào Cai đã lên kế hoạch tổ chức thêm **30 cuộc tuyên truyền, tư vấn** tại các vùng sâu, vùng xa. Đặc biệt, dự kiến trong Quý II/2026, Hội sẽ thí điểm triển khai mô hình “Trung tâm pháp luật và hỗ trợ pháp lý cộng đồng” tại phường Nghĩa Lộ.
Mô hình này được kỳ vọng sẽ là một bước tiến lớn, đảm bảo người dân có thể tiếp cận hỗ trợ pháp lý một cách tiện lợi, kịp thời, tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có. Kinh nghiệm thực tiễn từ các đợt PBPL lưu động sẽ là nền tảng vững chắc cho mô hình mới này.
Với chuỗi hoạt động bài bản, từ tuyên truyền lưu động đến xây dựng thể chế và mô hình hỗ trợ cộng đồng, Hội Luật gia tỉnh Lào Cai đang chứng minh được vai trò là cánh tay nối dài của hệ thống pháp luật, góp phần kiến tạo một xã hội trật tự, minh bạch hơn. Theo đánh giá của giới chuyên môn, việc chuyển đổi từ tuyên truyền bị động sang tư vấn chủ động này là xu hướng tất yếu trong công tác quản trị pháp lý hiện đại. Bạn nghĩ sao về hiệu quả của việc mô hình hóa các trung tâm hỗ trợ pháp lý tại các tổ dân phố?
