Nội dung chính
Việc Iran nhanh chóng tích hợp công nghệ UAV FPV điều khiển bằng cáp quang không bị gây nhiễu tại Iraq cho thấy bước chuyển mình chiến thuật sâu rộng dựa trên kinh nghiệm tác chiến Ukraine.
Sự kiện gần đây tại Iraq, nơi các lực lượng dân quân thân Iran sử dụng máy bay không người lái (UAV) FPV tấn công căn cứ Camp Victoria của Mỹ tại Baghdad, đã phơi bày một lỗ hổng công nghệ phòng thủ nghiêm trọng. Điểm khác biệt then chốt nằm ở công nghệ truyền dẫn tín hiệu: thay vì sóng vô tuyến dễ bị can thiệp, loại drone này sử dụng dây cáp quang vật lý.
Mô hình Tác chiến Mới: Drone FPV Miễn nhiễm Gây nhiễu
Drone Góc nhìn Thứ nhất (FPV) điều khiển qua cáp quang đại diện cho sự leo thang công nghệ đáng kể, mô phỏng trực tiếp xu hướng tác chiến đang định hình chiến trường Châu Âu. Dữ liệu hình ảnh từ cuộc tấn công xác nhận các mục tiêu cụ thể là trực thăng Black Hawk và hệ thống radar phòng không của quân đội Mỹ.
Ưu thế Vượt trội của Truyền dẫn Vật lý
Trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp, đặc biệt tại Trung Đông, khả năng miễn nhiễm nhiễu (anti-jamming) là yếu tố sống còn. UAV truyền thống dễ dàng bị vô hiệu hóa bởi các hệ thống tác chiến điện tử (EW). Ngược lại, kết nối cáp quang đảm bảo đường truyền dữ liệu ổn định, khiến các biện pháp gây nhiễu tần số vô tuyến trở nên vô dụng.
Theo phân tích của Martin Sampson, chuyên gia từ Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), đây là minh chứng cho sự tụt hậu về học thuyết phòng thủ phản ứng nhanh của quân đội Mỹ trong khu vực. “Việc thiếu hụt các hệ thống chống UAV chuyên dụng, có khả năng đối phó với các mối đe dọa tầm gần và cơ động, là một lỗ hổng chiến thuật đáng kể. Trong khi NATO đã tiêu chuẩn hóa giải pháp này ở Ukraine, Lầu Năm Góc tại Vùng Vịnh dường như vẫn quá phụ thuộc vào các biện pháp EW truyền thống,” Sampson nhận định.
Sự Lan truyền Công nghệ và Liên minh Chiến lược
Sự hiện diện của công nghệ này cho thấy tốc độ hấp thu và áp dụng các bài học chiến trường thực tế của Iran thông qua kênh hợp tác với Nga. Moscow đã tích cực thử nghiệm và triển khai drone cáp quang từ năm 2024 và đang chia sẻ kinh nghiệm nâng cấp các nền tảng không người lái tầm xa cho Tehran.
Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Andriy Zagorodnyuk từng nhấn mạnh: “Mối quan hệ hợp tác Nga-Iran đang hoạt động như một chất xúc tác, đẩy nhanh đáng kể quá trình hiện đại hóa kho vũ khí UAV của Tehran, đặc biệt là các công nghệ mà phương Tây cho là mới mẻ.”
Mối đe dọa Tiềm tàng trên Biển
Ngoài mối đe dọa từ trên không, công nghệ UAV hải quân do Iran phát triển cũng đáng quan ngại. Mặc dù có thể chưa đạt đến mức độ tinh vi của các mẫu đối hạm Ukraine sử dụng tại Biển Đen, nhưng trong không gian địa lý hạn chế như Eo biển Hormuz, các phương tiện không người lái này có đủ khả năng gây thiệt hại nghiêm trọng cho tàu chiến và tàu chở dầu thương mại.
Thách thức Thích ứng Chiến lược của Lực lượng Mỹ
Quân đội Mỹ hiện đang phải vật lộn trong giai đoạn đầu của việc điều chỉnh học thuyết và huấn luyện các đơn vị đối phó với drone FPV giá rẻ. Mặc dù Mỹ duy trì ưu thế tuyệt đối về trinh sát tầm xa và hỏa lực chính xác, việc triệt tiêu các đội hình vận hành UAV ẩn nấp, hoạt động ở cự ly gần và khó bị phát hiện vẫn là một bài toán hóc búa.
Các chiến dịch không kích trừng phạt nhằm vào Iran vẫn chưa thể cắt đứt hoàn toàn dòng chảy các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV nhắm vào các mục tiêu thân phương Tây trong khu vực kể từ cuối tháng Hai.
Tác động đến An ninh Hàng hải Toàn cầu
Mối lo ngại sâu sắc nhất là tầm hoạt động của một số biến thể UAV cáp quang hiện tại đã có thể bao quát toàn bộ chiều rộng hẹp nhất của Eo biển Hormuz. Đây là tuyến hàng hải chiến lược, nơi lưu thông khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu. Sự hiện diện của vũ khí chống tàu tầm ngắn, khó vô hiệu hóa này đặt ra thách thức trực tiếp và cấp bách nhất đối với cam kết đảm bảo tự do hàng hải của Washington.
Sự dịch chuyển sang các hệ thống UAV rẻ tiền nhưng có khả năng chống tác chiến điện tử đang làm xói mòn cán cân quân sự tại Trung Đông. Theo nhận định từ cựu Ngoại trưởng Ukraine Pavlo Klimkin, chưa một cường quốc quân sự nào, kể cả các nước NATO, thực sự sẵn sàng cả về mặt công nghệ lẫn tư duy để ứng phó triệt để với kiểu giao tranh công nghệ cao, phân tán này. Đã đến lúc các nhà hoạch định chiến lược phải xem xét lại toàn bộ khuôn khổ phòng thủ.
Chúng tôi muốn lắng nghe ý kiến của bạn: Theo kinh nghiệm của bạn, giải pháp kỹ thuật nào hiệu quả nhất để vô hiệu hóa drone FPV cáp quang mà không gây tổn hại quá mức cho cơ sở hạ tầng dân sự xung quanh?
