Nội dung chính
Thức ăn đường phố TPHCM đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nét văn hóa ẩm thực độc đáo và đảm bảo kế sinh nhai cho hàng ngàn hộ gia đình tại thành phố.
Trong bối cảnh UBND TP.HCM vừa ban hành công văn tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm, dư luận không khỏi lo ngại về việc siết chặt quản lý có thể dẫn đến việc xóa sổ các hàng quán vỉa hè. Tuy nhiên, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, đã khẳng định một quan điểm rõ ràng: Thức ăn đường phố là một phần máu thịt của đô thị, và hoàn toàn không có chuyện dẹp bỏ loại hình này.
Thách thức quản lý 14.300 cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ
Thực tế tại TP.HCM cho thấy sự phức tạp trong công tác quản lý an toàn thực phẩm (ATTP). Theo số liệu từ Sở An toàn thực phẩm, toàn thành phố hiện có khoảng 14.300 cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố. Đặc thù của nhóm này là:
- Quy mô kinh doanh nhỏ lẻ, manh mún.
- Tính chất di động cao, thường xuyên thay đổi địa điểm.
- Không thuộc diện phải cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP theo quy định hiện hành.
Để giải quyết bài toán này, Sở An toàn thực phẩm đã tham mưu cho UBND TP.HCM thực hiện phương án phân cấp quản lý trực tiếp cho 168 phường, xã và đặc khu. Điều này nhằm đưa việc giám sát sát sao nhất đến từng ngõ ngách, bởi nếu chính quyền cấp cơ sở không vào cuộc quyết liệt, lực lượng cấp Sở sẽ rất khó để bao quát toàn bộ mạng lưới khổng lồ này.

Tiêu chuẩn vệ sinh bắt buộc đối với người bán hàng vỉa hè
Dù không nằm trong diện cấp phép khắt khe như các nhà hàng, nhưng bà Phạm Khánh Phong Lan nhấn mạnh rằng việc tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh cơ bản là điều kiện tiên quyết để duy trì hoạt động. Người kinh doanh cần tuyệt đối thực hiện các quy tắc sau:
- Vệ sinh cá nhân: Không dùng tay trần trực tiếp bốc thức ăn; bắt buộc sử dụng găng tay và khẩu trang khi chế biến/phục vụ.
- Bảo quản thực phẩm: Các loại nguyên liệu và món ăn đã chế biến phải được bảo quản trong tủ kính để tránh bụi bẩn và côn trùng.
- Đảm bảo độ tươi mới: Thực phẩm cần được chế biến trong ngày để đảm bảo chất lượng tốt nhất.
Sở An toàn thực phẩm cam kết sẽ không chỉ quản lý bằng chế tài mà còn đóng vai trò hỗ trợ, đồng hành cùng địa phương trong việc tập huấn kiến thức, hướng dẫn kiểm tra hóa đơn chứng từ nguồn gốc nguyên liệu và quy trình chế biến sạch.
Sức mạnh của cộng đồng trong việc giám sát thực phẩm
Một điểm đáng chú ý là sự lên tiếng mạnh mẽ của người tiêu dùng trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok và Facebook. Qua theo dõi các video review ẩm thực, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm nhận thấy một tín hiệu rất tích cực: Ý thức của cộng đồng về vệ sinh thực phẩm đã được nâng cao rõ rệt.
Thay vì chỉ tập trung vào hương vị, nhiều người dùng hiện nay đã bắt đầu đưa ra những phản hồi sắc sảo như: “Tại sao người bán không đeo găng tay?” hay “Cách sắp xếp nguyên liệu trông rất mất vệ sinh”. Đây chính là những “giám sát viên” không chuyên nhưng cực kỳ hiệu quả, tạo áp lực buộc người kinh doanh phải tự cải thiện chất lượng.
Từ góc nhìn chuyên gia, chúng tôi khuyến nghị người tiêu dùng hãy luôn là những người mua hàng thông thái. Nếu bạn nhận thấy một cơ sở có dấu hiệu mất vệ sinh, hãy mạnh dạn lựa chọn nơi khác để bảo vệ sức khỏe chính mình. Sự tẩy chay của cộng đồng đối với các cơ sở kém chất lượng chính là hình thức quản lý tự nhiên và hiệu quả nhất.
Bài học kinh nghiệm cho mô hình kinh tế vỉa hè
Việc cân bằng giữa phát triển kinh tế vỉa hè và đảm bảo an toàn sức khỏe cộng đồng là một bài toán khó. Tuy nhiên, với sự phối hợp giữa chính quyền cấp cơ sở và sự giám sát chặt chẽ từ người dân, chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng một nền văn hóa ẩm thực đường phố vừa đặc sắc, vừa an toàn.
Bạn có quan điểm thế nào về việc quản lý các quán ăn vỉa hè hiện nay? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn ở phần bình luận bên dưới nhé!