Nội dung chính
Việc Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu oxit yttrium sang thị trường Mỹ đang trở thành tâm điểm chú ý, báo hiệu những chuyển biến phức tạp trong cuộc chiến kiểm soát nguồn nguyên liệu đất hiếm toàn cầu.
Theo dữ liệu hải quan mới nhất vào tháng 3/2026, Bắc Kinh đã thực hiện một đợt xuất khẩu quy mô lớn đối với oxit yttrium – một loại đất hiếm đặc biệt có vai trò then chốt trong sản xuất chip bán dẫn và công nghệ hàng không vũ trụ. Động thái này làm dấy lên những nghi vấn về việc liệu các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt mà Trung Quốc áp dụng từ tháng 4/2025 có đang được nới lỏng hay không.
Sự gia tăng đột biến của oxit yttrium trong dòng chảy thương mại
Cụ thể, một lô hàng trị giá 60 tấn oxit yttrium vừa được chuyển tới Mỹ, trực tiếp thúc đẩy sản lượng xuất khẩu mặt hàng này tăng vọt 50% so với tổng lượng cung ứng kể từ khi các lệnh hạn chế được thiết lập. Đây là một con số đáng kể, nhất là khi bối cảnh thương mại song phương giữa hai cường quốc vẫn còn nhiều căng thẳng.
Tuy nhiên, nếu nhìn vào bức tranh tổng thể trong 12 tháng qua, thực tế vẫn còn khá ảm đạm. Tổng lượng xuất khẩu oxit yttrium sang Mỹ thực tế đã sụt giảm tới 75%. Điều này cho thấy dù có những đợt “xả hàng” đột biến, sự kiểm soát của Bắc Kinh đối với nguồn tài nguyên chiến lược này vẫn cực kỳ chặt chẽ.
Cú sốc giá và áp lực lên các ngành công nghiệp chiến lược
Sự khan hiếm nguồn cung đã đẩy giá oxit yttrium lên mức không tưởng. Trong tháng 2/2026, giá mặt hàng này đã tăng gần 70 lần so với cùng kỳ năm trước, tạo ra một cú sốc tài chính thực sự cho các doanh nghiệp phụ thuộc vào nó. Tình trạng thiếu hụt kéo dài đã buộc nhiều tập đoàn hàng không vũ trụ và sản xuất chip tại Mỹ phải đối mặt với nguy cơ đình trệ dây chuyền sản xuất.
Tầm quan trọng của oxit yttrium trong công nghệ cao
Tại sao một loại đất hiếm lại có sức ảnh hưởng lớn đến vậy? Oxit yttrium không chỉ là nguyên liệu sản xuất chip mà còn là thành phần không thể thiếu để chế tạo lớp phủ bảo vệ cho các động cơ phản lực và tuabin nhà máy điện. Khả năng chịu nhiệt độ cực cao của vật liệu này giúp các thiết bị vận hành ổn định trong những môi trường khắc nghiệt nhất.
Góc nhìn chuyên gia: Chiến thuật “mở van” có chủ đích?
Dưới góc độ địa chính trị, việc nới lỏng xuất khẩu một lượng nhỏ oxit yttrium sau một thời gian dài thắt chặt có thể được xem là một chiến thuật “mở van” có tính toán. Thay vì nới lỏng hoàn toàn, Trung Quốc có thể đang sử dụng nguồn tài nguyên này như một đòn bẩy để thương thảo trong các cuộc đàm phán thương mại tiếp theo.
Liệu đây có phải là bước đệm cho một thỏa thuận đình chiến thương mại mới, hay chỉ là một biện pháp tạm thời để xoa dịu áp lực từ các tập đoàn công nghệ Mỹ? Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào các động thái tiếp theo của Bắc Kinh trong quý tới.
Bạn nghĩ sao về động thái này của Trung Quốc? Liệu Mỹ có thể tự chủ được nguồn đất hiếm này trong tương lai gần? Hãy để lại ý kiến của bạn bên dưới!
