Nội dung chính
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Ấn Độ từ ngày 05-07/05 nhằm củng cố quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở rộng hợp tác sâu rộng về kinh tế, công nghệ và năng lượng.
Chuyến thăm cấp Nhà nước lần này diễn ra theo lời mời của Thủ tướng Narendra Modi, trong bối cảnh cả hai quốc gia đều đang nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng và tăng cường tự cường chiến lược. Với nền tảng ngoại giao thiết lập từ năm 1972 và được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2016, mối quan hệ Việt Nam – Ấn Độ hiện không chỉ dừng lại ở sự tương đồng về văn hóa, chính trị mà đã chuyển dịch mạnh mẽ sang thực chất, hiệu quả trong kinh tế.
Bức tranh kinh tế: Tăng trưởng ấn tượng và dư địa bứt phá
Số liệu thống kê cho thấy một xu hướng tăng trưởng đầy hứa hẹn trong thương mại song phương. Năm 2025, kim ngạch thương mại đạt 16,46 tỷ USD, tăng 10,5% so với năm trước. Đặc biệt, đà tăng trưởng trong quý I năm 2026 là rất đáng kinh ngạc khi đạt 4,8 tỷ USD, tăng tới 28%.
Phân tích sâu hơn về cơ cấu thương mại, Việt Nam hiện đang giữ vị thế xuất siêu với kim ngạch xuất khẩu sang Ấn Độ đạt 2,9 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt 1,8 tỷ USD. Điều này cho thấy hàng hóa Việt Nam ngày càng có chỗ đứng tại thị trường tỷ dân đầy tiềm năng này.
Về mảng đầu tư, dòng vốn từ Ấn Độ vào Việt Nam duy trì sự ổn định với 503 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký vượt mốc 1,1 tỷ USD (xếp thứ 26 toàn cầu). Các nhà đầu tư Ấn Độ tập trung trọng tâm vào ba trụ cột chính:
- Công nghiệp chế biến, chế tạo: Tận dụng lợi thế nhân công và vị trí địa lý của Việt Nam.
- Năng lượng: Phát triển các dự án năng lượng bền vững.
- Khai khoáng: Khai thác tài nguyên chiến lược.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam cũng đang từng bước hiện thực hóa chiến lược “vươn ra biển lớn” với 30 dự án triển khai tại Ấn Độ, tổng vốn đầu tư gần 150,5 triệu USD. Dù quy mô còn khiêm tốn so với đối tác, nhưng đây là tín hiệu cho thấy sự chủ động của doanh nghiệp Việt trong việc tiếp cận thị trường Nam Á.
Đột phá công nghệ: Từ Bán dẫn đến Trí tuệ nhân tạo (AI)
Điểm nhấn quan trọng nhất trong chương trình nghị sự lần này chính là việc thúc đẩy hợp tác khoa học và công nghệ. Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, hai nước đang tìm điểm chạm ở những lĩnh vực mang tính chiến lược:
- Công nghệ bán dẫn và AI: Ấn Độ là cường quốc về phần mềm và thiết kế chip, trong khi Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm sản xuất bán dẫn mới. Sự kết hợp này sẽ tạo ra chuỗi giá trị khép kín từ thiết kế đến gia công.
- Công nghệ sinh học và Năng lượng nguyên tử: Hợp tác nghiên cứu ứng dụng trong y tế và nông nghiệp bền vững.
- Dầu khí: Tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong thăm dò và khai thác, đảm bảo an ninh năng lượng cho cả hai bên.
Kết nối hạ tầng và gắn kết giao lưu nhân dân
Để hiện thực hóa các mục tiêu kinh tế, việc tối ưu hóa logistics là điều kiện tiên quyết. Việt Nam và Ấn Độ đang tăng cường tần suất các đường bay và tuyến hàng hải, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa và tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch.
Hiện nay, cộng đồng khoảng 1.000 người Việt sinh sống tại Ấn Độ, tập trung chủ yếu ở New Delhi và Chennai, đóng vai trò là những “cầu nối’ văn hóa và kinh tế quan trọng, giúp doanh nghiệp hai nước hiểu rõ hơn về tập quán kinh doanh của nhau.
Góc nhìn chuyên gia: Tầm quan trọng của chuyến thăm
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao thuần túy mà là một bước đi chiến lược nhằm tận dụng tối đa dư địa hợp tác. Trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, việc thắt chặt quan hệ với một cường quốc đang lên như Ấn Độ giúp Việt Nam đa phương hóa quan hệ, đồng thời tiếp cận những công nghệ lõi về số hóa và bán dẫn.
Kỳ vọng lớn nhất đặt ra là sau chuyến thăm, hai nước sẽ ký kết được các thỏa thuận khung cụ thể về chuyển giao công nghệ và ưu đãi thuế quan, tạo cú hích cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tham gia vào chuỗi cung ứng song phương.
Bạn đánh giá thế nào về tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực chip bán dẫn giữa Việt Nam và Ấn Độ? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận bên dưới!
