Nội dung chính
Việc đẩy mạnh hoàn thiện thể chế cùng định hướng phát triển các công nghệ chiến lược đang tạo ra đòn bẩy quan trọng giúp Việt Nam thúc đẩy đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo mạnh mẽ.
Tại buổi họp báo thường kỳ tháng 4-2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức, những bước đi chiến lược trong việc kiến tạo hạ tầng số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia đã được làm rõ, mở ra lộ trình phát triển bền vững cho nền kinh tế số.
Kiến tạo thể chế: Nền tảng cho sự bứt phá công nghệ
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Khoa học và Công nghệ hiện nay là xây dựng một hành lang pháp lý vững chắc, đủ sức bao quát các lĩnh vực mới phát sinh. Trong tháng 4 vừa qua, Bộ đã tham mưu trình Chính phủ ban hành 4 nghị định, 6 quyết định của Thủ tướng và 13 thông tư chuyên ngành.
Các văn bản pháp quy này không chỉ dừng lại ở mức quản lý mà còn tập trung vào việc tạo động lực cho các lĩnh vực có tính lan tỏa cao như:
- Chuyển giao công nghệ và sở hữu trí tuệ.
- Chuyển đổi số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs).
- Quản lý năng lượng nguyên tử và tiêu chuẩn kỹ thuật.
- Mở rộng thị trường khoa học công nghệ và tiêu chuẩn Halal.
Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao hiệu lực điều hành theo Nghị quyết số 57-NQ/TW sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn lực, từ đó đẩy nhanh quá trình thương mại hóa các kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thị trường thực tế.
Tập trung nguồn lực vào các danh mục công nghệ chiến lược
Thay vì đầu tư dàn trải, Việt Nam đang chuyển dịch sang mô hình tập trung vào các “mũi nhọn” có khả năng tạo đột phá quốc gia. Bộ đang khẩn trương xây dựng Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, gắn liền với các bài toán thực tế của từng địa phương và ngành kinh tế.
Các lĩnh vực ưu tiên hàng đầu bao gồm: Trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng mới và công nghệ không gian. Đặc biệt, Đề án khai thác không gian vũ trụ quốc gia cũng đang được hoàn thiện để tạo tiền đề cho những bước tiến xa hơn trong tương lai.
Về mặt nghiên cứu, kết quả thực tế rất khả quan với 2.761 bài công bố quốc tế trong tháng 4, tập trung vào các khối ngành kỹ thuật, toán học, y học và môi trường. Điều này chứng minh năng lực trí tuệ của Việt Nam đang dần bắt kịp với các tiêu chuẩn toàn cầu.
Kích hoạt hệ sinh thái khởi nghiệp và mô hình “Doanh nghiệp một người”
Một điểm nhấn đột phá trong chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo là mục tiêu đến năm 2045: cứ 10 người dân sẽ có 1 người khởi nghiệp và 35 người dân có 1 doanh nghiệp. Để hiện thực hóa con số này, Bộ đang thúc đẩy một mô hình kinh tế cực kỳ linh hoạt: Doanh nghiệp một người (Solopreneur).
Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu hình thành khoảng 1 triệu doanh nghiệp dạng này, vận hành hoàn toàn trên nền tảng số. Đây là mô hình đã thành công rực rỡ tại Hàn Quốc và Trung Quốc, giúp khai thác tối đa sức sáng tạo của cá nhân trong các lĩnh vực như thiết kế, tư vấn, kiến trúc và dịch vụ số.
Để hỗ trợ nhóm đối tượng này, Bộ Khoa học và Công nghệ đang phối hợp với Bộ Tài chính để:
- Đơn giản hóa tối đa các thủ tục về thuế và báo cáo tài chính.
- Triển khai thí điểm tại các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng trước khi nhân rộng toàn quốc.
Sự kết hợp giữa một thể chế linh hoạt và một hệ sinh thái khởi nghiệp năng động chính là chìa khóa để Việt Nam không chỉ tham gia mà còn làm chủ các chuỗi giá trị công nghệ trong tương lai.
Bạn nghĩ sao về mô hình “doanh nghiệp một người” sẽ thay đổi diện mạo kinh tế số Việt Nam như thế nào? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận bên dưới!
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Các lĩnh vực công nghệ chiến lược nào Việt Nam đang ưu tiên phát triển?
Việt Nam tập trung vào các lĩnh vực đột phá như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng mới và công nghệ không gian.
Mô hình ‘doanh nghiệp một người’ là gì và mục tiêu ra sao?
Đây là mô hình doanh nghiệp vận hành linh hoạt trên nền tảng số bởi một cá nhân. Việt Nam đặt mục tiêu hình thành khoảng 1 triệu doanh nghiệp dạng này vào năm 2030.
Chính phủ có biện pháp gì để hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo?
Chính phủ đang hoàn thiện thể chế, đơn giản hóa thủ tục thuế, báo cáo tài chính và triển khai thí điểm các mô hình hỗ trợ tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng.
